සම්මා දිට්ඨිය

2016-06-07
සම්මා දිට්ඨීය යනු, (මහා චත්තාරීසක සූත්‍රයට අනුව)
මිත්‍යා දිට්ඨීය, මිත්‍යා දිට්ඨීය යැයි දැන ගැනීමද
සම්මා දිට්ඨිය, සම්මා දිට්ඨීය යැයි දැන ගැනීමද,
සම්මා දිට්ඨිය ආකාර දෙකකින්  යුතු යැයි දැන ගැනීමද,
එක් සම්මා දිට්ඨීයක් සුගති ය පිනිස වන බවද, අනෙක නිවන් පිණිස වන බවද දැන ගැනීමද වෙයි.
(මිත්‍ය දිට්ඨීය දස වස්තුක මිත්‍යා දිට්ඨිය ලෙස ගත හැකි වන අතර,
සුගතිගාමී සම්මා දිටිඨීය දස වස්තුක සම්මා දිට්ඨිය ලෙසද ගත හැකි වන අතර,
නිර්වාණ ගාමී සම්මා දිටිඨිය ආකාර පසලොසකින් යුතු බවද, එනම්
සම්මා දිට්ඨිය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා සංකප්පය පිළිබඳ පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා වාචා පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා කම්මන්ත පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා ආජීව පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා දිට්ඨියට පත්වීම පිනස වන සම්මා වායාමය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා සංකප්පයට පත්වීම පිනස වන සම්මා වායාමය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා වාචා පැවත්වීම පිනස වන සම්මා වායාමය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා කම්මන්ත පැවත්වීම පිනස වන සම්මා වායාමය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා ආජීවය පැවත්වීම පිනස වන සම්මා වායාමය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා දිට්ඨියට පත්වීම පිනස වන සම්මා සතිය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා සංකප්පයට පත්වීම පිනස වන සම්මා සතිය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා වාචා පැවත්වීම පිනස වන සම්මා සතිය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා කම්මන්ත පැවත්වීම පිනස වන සම්මා සතිය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද,
සම්මා ආජීවය පැවත්වීම පිනස වන සම්මා සතිය පිළිබඳ සම්මා දිට්ඨියද
ලෙසද දත යුතුය.)
(දසවස්තුක මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය –
(දුන් දැයෙහි විපාක නැත, මහා දානයෙහි විපාක නැත, පූජා පැවැත්වීමෙහි විපාක නැත,
කුශලා කුශලයන්ගේ විපාක නැත, (පරලෝව සිටියවුන්ට)මෙලොව නැත, (මෙලොව සිටිනවුන්ට)පරලෝ නැත,
මවුට කරණ යහපත්වූ හෝ අයහපත්වූ හෝ කටයුතුවල විපාක නැත,
පියාට කරණ යහපත්වූ හෝ අයහපත්වූ හෝ කටයුතුවල විපාක නැත,
ඕපපාතිකව උපදින සත්ත්‍වයෝ නැත,
මෙලොවද, පරලොවද තෙමේම විශෙෂ ඥාණයෙන් දැන ප්‍රකාශ කරත්ද, මනාව පිළිපන්, යහපත් තැනට පැමිණියාවූ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ (සර්‍වඥ බුදුවරු) නැත) ලෙසද,
දස වස්තුක සම්මා දිට්ඨිය –
(දුන් දැයෙහි විපාක ඇත, මහා දානයෙහි විපාක ඇත, පුද පඬුරු යැවීමෙහි විපාක ඇත,
කුශලා කුශලයන්ගේ විපාක ඇත, මෙලෝ ඇත, පරලෝ ඇත,
මවුට කරණ යහපත්වූ හෝ අයහපත්වූ හෝ කටයුතුවල විපාක ඇත,
පියාට කරණ යහපත්වූ හෝ අයහපත්වූ හෝ ක්‍රියාවල විපාක ඇත,
ඕපපාතිකව උපදින සත්ත්‍වයෝ ඇත,
යම් කෙනෙක් මෙලොවද, පරලොවද තෙමේම විශෙෂ ඥාණයෙන් දැන ප්‍රකාශ කරද්ද, එබඳු මනාව පිළිපන්, ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ (සර්‍වඥ බුදුවරු) ඇත) ලෙසද,
ලෝකෝත්තර සම්මා දෘෂ්ටිය –
ආය්‍ර්‍යවූ චිත්තයෙන්, ආශ්‍රව රහිත චිත්තයෙන්, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගයෙන් යුක්තවූවහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගය වඩන්නහුගේ යම් ප්‍රඥාවක් වන්නීද, ප්‍රඥෙන්‍ද්‍රියයක් වේද, ප්‍රඥා බලයක් වේද, ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගයක් වේද, සම්‍යක් දෘෂ්ටියක් වේද, මාර්‍ගාඞ්ගයක් වේද, ‍මෙය නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලෝකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ සම්මා දෘෂ්ටිය පිලිබඳ සම්මා දෘෂ්ටිය
ලෙසද ගත හැක.)

2016-02-29
ඔබ ඔබගේ ජීවිතයෙහි ප්‍රධානම අරමුණ තමාගේම මානසික සුවපත් භාවයම ලැබීම ම ලෙස යොදා ගෙන ඇති නම් සහ එම සුවපත්භාවය ලැබීමේ එකම ක්‍රමවේදය මනස තුල දුක් උපදවන සියලු බැදීම් තුලින් මනස නිදහස් කර ගැනීම ලෙසද ද දන්නේ නම් සහ ඒ අනුව මනසෙහි සිතුවිලි ඇති කරන හේතූන් වන ඔබගේ උපාදානයන් හඳුනා ගැනීම පිනිසම එලබි සිහියෙන් යුතුව නිරතුරුවම ඔබගේ මනසම ගවේශනය කරමින් සිටින්නෙකු නම්, ඔබ නිර්වාණගාමී සම්මා දිට්ඨියෙන් යුතු වූ වකු බව අපගේ පුද්ගලික මතයයි.
ඔබ බෞද්ධයකු ලෙස උප්පත්තිය ලබා ඇතිනම්, අප සාස්තෘණ් වහන්සේ ඉගැන්වීම්  අනුව අපගේ ජීවිතයේ අරමුණ හා ඉහත අරමුණ අතර යම් පරස්පරයක් ඔබ දකියිද?

ලෝකෝත්තර සම්මා දෘෂ්ටිය (මහා චත්තාරීසක සූත්‍රයට අනුව)
ආය්‍ර්‍යවූ චිත්තයෙන්, ආශ්‍රව රහිත චිත්තයෙන්, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගයෙන් යුක්තවූවහුගේ, ආය්‍ර්‍ය මාර්‍ගය වඩන්නහුගේ යම් ප්‍රඥාවක් වන්නීද, ප්‍රඥෙන්‍ද්‍රියයක් වේද, ප්‍රඥා බලයක් වේද, ධම්මවිචය සම්බොජ්ඣඞ්ගයක් වේද, සම්‍යක් දෘෂ්ටියක් වේද, මාර්‍ගාඞ්ගයක් වේද, ‍මෙය නිදොස්වූ, ආශ්‍රව රහිතවූ, ලෝකෝත්තර මාර්‍ගාඞ්ගයක්වූ සම්මා දෘෂ්ටිය පිලිබඳ සම්මා දෘෂ්ටියයි.

(සම්මා දිට්ඨි සූත්‍රයට අනුව)
ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම අකුසලයත් දනීද අකුසලමූලයත් දනීද කුසලයත් දනීද කුසලමූලයත් දනීද ඇවැත්නි, මෙපණකින්ද ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම ආහාරය දනීද, ආහාරයාගේ හේතුව දනීද? ආහාරයාගේ නැතිකිරීම දනීද, ආහාර නැතිකිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාව දනීද මෙපණකින්ද ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි .

ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම දුක දනීද, දුක ඉපදීමට හේතුව දනීද, දුක නැතිකිරීම දනීද, දුක නැතිකිරීමට යන මාර්‍ගය දනීද, මෙපණකින්ද ඇවැත්නි, ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි .

ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම යම් තැනක පටන් ජරා මරණ දෙක දනිද, ජරා මරණයන්ගෙන් හෙතුව දනිද, ජරා මරණයන්ගේ නැතිකිරිම දනිද, මෙපමනකින්ද, ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්ද්‍රෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම ඉපදීම(ජාතිය) දනීද, ඉපදීමට හේතුව දනීද, ඉපදීම නැති කිරිම දනීද, ඉපදීම නැති කිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද, ඇවැත්නි, මෙපණකින් ද ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම කර්‍මභවය දනීද, කර්‍මභවය ඇතිවීමට හේතුව දනීද, කර්‍මභවය නැත්කිරීම දනීද, කර්‍මභවය නැති කිරීමට යන මාර්‍ගය දනීද, ඇවැත්නි , මෙපමණකින් ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවක තෙම උපාද්‍රනය (තෘෂ්ණා දෘෂ්ටි දෙකින් දැඩිකොට අල්ලාගැනීම) දනීද, උපාද්‍රන නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපද්‍රව දනීද ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

ආය්‍ර්‍ය ශ්‍රාවක තෙම තණ්හාව දනීද , තණ්හාව ඉපදීමට හේතුව දනීද, තණ්හාව නැතිකිරීම දනීද, තණ්හාව නැතිකිරීමට යන මාර්‍ගය දනීද, ඇවැත්නි මෙපමණකින්ද, ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවක තෙම වේදනාවත් දනීද, වේදනා නැතිකිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාවන් දනීද, ඇවැත්නි වෙපමණකින්ද ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් දෘෂ්ටි ඇත්තේවෙයි.

ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවක තෙම මෙසේ ස්පර්‍ශය දනීද, මෙසේ ස්පර්‍ශය හටගැන්ම දනීද ස්පර්‍ශය නැති කිරීම දනීද, ස්පර්‍ශය නැති කිරීමට පමුණුවන ප්‍රතිපදාව දනීද, ඇවැත්නි මෙපමණකින්ද ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටිඇත්තේ වෙයි.

ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවකතෙම ආයතන දනීද, ආයතනයන්ගේ හටගැන්ම දනීද, ආයතන නැතිකිරීම දනීද, ආයතන නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවක තෙමසම්‍යදෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවක තෙම නාම රුප දෙක දනිද, නාම රුප හට ගැනිම දනිද, නාම රුප නැති කිරීම දනිද, නාම රුපයන් නැති කිරිමේ ප්‍රතිපද්‍රව දනිද, ඇවත්නි මෙපමණකින් ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවක තෙම සම්‍යක් ද්‍රෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවකතෙම විඤ්ඤාණය දනීද? විඤ්ඤාණයාගේ හටගැන්ම දනීද? විඤ්ඤාණයාගේ නැතිකිරීම දනීද?  විඥානය නැතිකිරීමට යන ප්‍රතිපදාව දනීද? ඇවැත්නි, මෙපමමණකින්ද ආ්‍ය්‍ර්‍යශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවකතෙම සංස්කාරයන් දනීද, සංස්කාරයන්ගේ හටගැන්ම දනීද, සංස්කාරයන්ගේ නැතිකිරීම දනීිද,  සංස්කාරයන්ගේ නැතිකිරීමේ ප්‍රතිපදාව දනීද, මෙපමණකින්ද ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේවෙයි.

ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවකතෙම අවිද්‍යාවත් දනිද, අවිද්‍යාව නැති කිරිවත් දනිද, අවිද්‍යාව නැතිකිරිමේ ප්‍රතිපද්‍රවත් දනීද, මෙපමණකින්ද ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවකතෙම සමශක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වේ.

ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවක තෙම ආශ්‍රවයන් (බෝහෝ කල් සිට පැවත එන කෙලෙස්) දනීද, ආශ්‍රවයන්ට හේතුවත් දනිද, ආශ්‍රවයන්ගේ නැතිකිරිමත් දනීද, ආශ්‍රවයන් නැතිකිරිමේ ප්‍රතිපද්‍රවත් දනිද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින්ද, ආය්‍ර්‍යශ්‍රාවකතෙම සම්‍යක්දෘෂ්ටි ඇත්තේ වෙයි.

මාන්කඩවල සුදස්සන හිමියන්ගේ විස්තර කිරීම

මීමුරේ ධම්මාවන්ස හිමියන්ගේ විස්තර කිරීම

Advertisements

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Google+ photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Google+ ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )