නිවන් මඟ

පුජ්‍යය උඩුදුම්බර කාශ්‍යප හිමියන්ගේ නිවන් මඟ දේශනා මාලාව

සටහන‍ :
මෙම සටහන් පූජ්‍යය උඩුදුම්බර කාශ්‍යප හිමියන්ගේ නිවන් මඟ දේශනා මාලාව පරිශීලනයෙන් පසුව මාහට හැගෙන එහි අන්තර් ගතයත්, වැරදි ලෙස හැගෙන අර්ථ කතනයනුත්(වැඅ), නිවැරදි විය යුතු කරුනුත්(නිවි), අන්තර් ගත විය යුතු(අවි) කරුනුත් අලලා සැකසූවක් වන අතර මෙහිද බොහෝ දෝශ විය හැකි බවත් සංවාදයට විවෘත්ත බවත්,
මෙය සැකසීමේ මාගේ ප්‍රධාන අරමුණ
මාතුල පවතින දුරු මත දුරු කර ගැනීමත්,
මෙතුලින් හැකිතාක් මාතුල පවතින් අකුසලයන් දුරු කර ගැනීමත්,
හැකි උපරිමයෙන් මාතුල පවතින කුලසල වර්ධනය කර ගැනීමත් වන බවත්,
ඒ අනු සාරයෙන් ඔබටද ඔබතුල පවතින අකුසලයන් හැකිතාක් දුරු කර ගැනීමටද කුසලය වර්ධනය කර ගැනීමටද පිටු බලයක් වීම පිනිස වෙයි.

දේශනය 01

1. නිවන් මඟ යනු ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයමය.
2. ස්වාමීන් වහන්සේගේ දේශනය ඇසුරෙන් තමා තුලින් නැගෙන තර්කයන්ගෙන් පිලිගනු ලබන්න.
3. මෙම දේශනා මාලාව අසුරු කරන ඔබ තුල මේ හේතුවෙන්ම ඔබතුල පවතින අකුසල් දුරුවන බවද, කුසලය වර්ධනය වන බවද ඔබට දැනෙන විට මෙහිමියන්ගේ මෙම දේශනා මාලාවෙහි අරමුණ ඉටු වන බව.
4. මාර්ග සිත ඉපදීම තුලින් නිවන සම්පූර වෙයි.
5. මාර්ග සිත පළමු වර ඉපදීම සෝවාන් ඵලයට පත්වීම වෙයි.

දේශනය 02

1. දක්ෂ භාවයෙහි වෙනස මෙන් කුසලයෙහිද වෙනස් කම් පවතියි.
2. නෛක්කම්ය හේතුවෙන් පැවිදිවන අය කාම සංකල්පයෙන් උපැවිදිවෙයි.
3. ක්‍රෝධය වර්ධනය වන ආකාරය(හේතු වෙලා එකතු වෙලා).
4. සෝවාන් මාර්ග සිත ඇතිවීමෙන් පසු සෝවාන් ඵලයට පත්වෙයි.
5. මාර්ග අංග යනු උපරිමලෙස වර්ධනයවූ ආර්ය මාර්ගයෙහි අංගයන් වෙයි.
6. සමාධි මාර්ග අංගය මුල් අංග හත වර්ධනය වීම හේතුවෙන් ඇති වෙයි.
7. සම්මා සමාධිය ඇති වීමෙන් පංච උපාදාන ස්කන්දය අවබෝද වෙයි.
8. ආරති, විරති, පටිවිරති, වේරමනී හේතුවෙන්ම සම්මා සමාධිය ඇතිවෙයි.
9. ඇතුලාන්තයෙන් එන කුසල සිත සමාධියට හේතුවෙයි.
10. උචිත නොවන ග්‍රාම සේවක උපමාව(වැඅ).
11. අප්පනා, වියප්පනා, අභිනිරෝපනා තත්වය
12. භාවනාව තුලින් බ්‍රහ්ම ලෝකයට යෑම සහ භාවනා නොකිරීම තුලින් අපායෙහි යෑම.
13. වැඩකිරීම තුලින් චිත්ත පීඩාවන් දුරුවීම.
14. අනුස්සති යනු නැවත නැවත මෙනෙහි කිරීම වෙයි.
15. බුද්ධානු පස්සානව යනු බුදු ගුණ නැවත නැවත මෙනෙහි කිරීම වෙයි.
16. හේතු වෙලා(උපනිෂ්ශ්‍රය වී) එකතු වෙලා ( සපරික්කාරෝ)
17. නිවන පිනිසම පංචකාමය අත හැරීම.
18. ගැහැවිය (ගිහියා) ආර්ය විනයෙහි වියවහාර සමුච්චේදය.
19. අකුසලයෙන් මිදී කුසලයෙහි යෙදී කරන වාසය නිවන් මඟ වෙයි.
20. ලෝකයෙහි සියල්ල හැර දමා යෑමට හුරු පුරුදු විය යුතුය.
21. ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයෙහි එක් එක් අංගයෙහි තමා සිටින තැන හඳුනා ගන්න.

දේශනය 03 :

1. කලයුත්ත (කුසල්) කරමින් නොකල යුත්ත (අකුසල්) නොකරමින් කටයුතු කිරීම අරමුණ වෙයි.
2. කුසලයෙහි යෙදීමට සහ අකුසලයෙන් මිදීමට පුරුදු පුහුණු කල යුතුය.
3. තමා තුල ගොඩනැගෙන සෑම සිතුවිල්ලක් විශයෙහිම තමා විසින්ම විශ්ලේෂණය කරගත යුතුය.
4. හිතට එකඟව ජීවත්වීම බුදු දහමද?
5. හිතට නිවැරදිලෙස හැගෙන සියල්ල නිවැරදිද?
6. බුදු දහමට අනුව නිවැරදි දෙය ප්‍රථමයෙන් දැන ගත යුතු බව.(අවි)
7. තමාට හිතෙන විදිය වැරදි නම් එය වැරදි ලෙස දැන ගැනීමම ඒ පමණින් සම්මා දිට්ඨීක වෙයි.
8. තමාට කාම, වියාපාද, විහින්සා සංකල්පයන් එනවිට ඒවා මිත්‍යා සංකල්පයන් බව වටහා ගැනීම සංකල්පයන් විශයෙහි ඒපමනින් සම්මා දිට්ඨික වෙයි.
9. තමාට වැරදි වචන පිටකරීමට හැගෙන විටම එය මිත්‍යා වචනයක් බව දැන ගැනිමම එපමනින් වචනය පිලිබඳ සම්මා දිට්ඨික වෙයි.
10. තමාට කයින් වැරදි කටයුත්තක් කිරීමට සිතෙන විට එය වැරදි කායික ක්‍රියාවක් බව දැන ගැනීම එපමණින් කායික ක්‍රියා පිලිබඳ සම්මා දිට්ඨීක වෙයි.
11. තමාගේ දිවි පැවැත්ම පිනිස වැරදි කටයුතු කිරීමට සිතෙන විටම එය වැරදි බව දැන ගැනීමම ඒ පමණින් සම්මා ආජීවය පිලිබඳ සම්මා දිට්ඨීක වෙයි.
12. මෙලෙස වැරදි හැගීම් ඇති වනවිට එය හඳුනා ගැනීමෙන් පසුව නිවැරදිදෙය කිරීම පිනිස වන වෑයම සම්මා වායමය වෙයි.
13. මෙලෙස වැරදි හැගීම් ඇති වනවිට එය හඳුනා ගැනීමෙන් පසුව නිවැරදිදෙය කිරීම පිනිස වන වෑයමට පසුව එන සිහිය ඒ අනුව පිහිටුවා ගැනීම සම්මා සතිය වෙයි.
14. දෙමව්පියන්ට පූජනීයත්වයෙන් සැලකිය යුතු බව.
15. දස වස්තුක සම්මා දිට්ඨියෙහි ප්‍රථමයෙන් හික්මිය යුතු බව.
16. මෙය උපදි විපාක සහිත පුණ්‍යභාගී වූ සම්මා දිට්ඨීයක් වන බවත් නිවන පිනිස නොවන බවද දැන ගත යුතුය.
17. මෙසේ වැරදි හැගීම් ඇති වන ඒවා වැරදි බව දැන නොකර සිටීමෙන් පමණක් නිවන නොලැබෙන බවත්
අප විසින් ආර්ය වූ චිත්තයෙන්, ආශ්‍රව රහිත චිත්තයෙන් යුතුව ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයෙන් යුක්ත වූවකු බවට පත්විය යුතු බවත්, ආර්ය මාර්ගය වඩමින් සිටින්නෙකු බවට පත්විය යුතු බවත්, එසේ පත්වීමෙන් පසුව අප තුල නිවන ලැබීමට අංගයක් ලෙස පවතින ප්‍රඥාවද, ප්‍රඥ්ණෙන්ර්‍දයද, ප්‍රඥා බලයද ධර්මය විචාරීමේ හැකියාවද නිවන පිනිස වන සම්මා දිට්ඨීය බවද දත යුතුව පවතියි.(අවි)

දේශනය 04

1. අපි අපේ සිතුවිලි වලට අනුව ජීවත් වෙයි.
2. සිතට අපේ උවමනාවෙන් තොරවම එන සිතුවිලි වලට අනුව අප ජීවත් නොවිය යුතුය.
3. නිවැරදි සිතුවිල ඇති කර ගන්නා ක්‍රමය කුමක්ද?
4. අපගේ චින්තන රටාවෙහි ඇති විය යුතු වෙනස්කම් මොනවාද?
5. පාර්ථනාවෙන් නිවන ලැබිය නොහැක.
6. බුදු දහම සතුටින් ජීවත්වීම පිනිසය.
7. බුදු දහමට අනුව ජීවත්වන අය ගේ සන්තාපයන් සාපේක්ෂව අඩුය.
8. නිවැරදි සංකල්පයන් ඇති වෙන විදිහට පවත්වන ජීවිතයක් අප ඇති කරගත යුතුය.
9. නෙක්කම්ම, අවියාපාද සහ අවිහිංසා යනු සම්මා සංකප්ප වෙයි.
10. කාමයන්ගේ ගිනි ගැනීම.
11. කාම ගින්න නිවාගන්නා ආකාරය.
12. දැක සතුටුවීමම ගින්නට හේතුවයි.
13. පංචකාමයෙහි විදීම වහකෑම ආකාරයෙන් වටහා ගැනීම.
14. සිතෙහි ඇති බැදීමෙන් නිදහස් විය යුතුය.
15. පංචකාමයෙහි නැවත නැවත යෙදීමෙහි ආදීනවය දැක ගැනීම.
16. පංචකාමයෙන් මිදීමෙහි හෙවත් නෙක්කම්මයෙහි අර්ථවත් භාවය සහ කාමයෙහි අනර්ථය වටහා ගැනීම.
17. පංචකාමයෙහි ඇලීමෙන් වන සංසාරික හානිය.
18. නෙක්කම්යෙහි ආනිසංස අත්දකින අය කෙරෙහි අන්යයන් දකින ආකාරය.
19. ත්‍රිලක්ෂනය දිගටම මෙනෙහි කරන විට නෙක්කම්ම සංකල්පය දිගටම වර්ධනය වෙයි.
20. ත්‍රිලක්ෂණය යනු කුමක්ද?(අවි)
21. තමා තුල ඇති වර්ධනය වන සංකල්පයන් සහ හේතු මොනවාද?
22. නෙක්කම්මය ක්‍රියාකාරී භවයට පත්වන පරිදි ප්‍රබල වන්නේ කෙසේද?
23. නෙක්කම්මයෙහි ආරම්භය ආස්‍රව සහිත වන අතර වර්ධිත ස්වභාවය අනාස්‍රව වෙයි.
24. වර්ධිත මට්ටම කුමක්ද?
25. අව්‍යාපාදය යනු මෛත්‍රිය වෙයි.
26. යමෙකු කෙරෙහි ඇති මෛත්‍රිය බැඳීම අනුව වෙනස්වන ආකාරය.
27. දුරකථන උදාහරණය.
28. ලෝකයෙහි සියලු දෙනා කෙරෙහිම ඇතිවන මෛත්‍රී චිත්තය වර්ධනය කිරීම.
29. අනුන්ගේ වැරදි වලට අපි දුක්වීම.
30. අපේ වැරදි වලට අපි දුක් වීම.
31. මට සාපේක්ෂව අනෙකා කෙරෙහි සංකල්පයන් උපද්දවා ගැනීම.
32. කටෙහි කෙටේරිය.
33. සිසිල් ජීවිතය.
34. මන වඩන, ප්‍රිය උපදවන වචන නිරතුරුවම එන ආකාරයට ඇති සංකල්පනය ඇති කර ගැනීම.
35. නිර්වානගාමී සම්මා සංකල්පය වාග් සංකාරය පිනිස වන ආකාරය(අවි)
36. සිතෙහි ඇතුලාන්ත මෛත්‍රී හැගීම උපරිම ලෙස වර්ධනය කර ගත යුත්තේ ඇයි?
37. යුතු කම් ඉටුකිරීම.
38. බල්ලො බිරුවාට මිනිසුන් නොබුරති.
39. කර්ම ඵල අනුව ගලපා ගැනීම.
40. උපේක්ෂාව වර්ධනය කර ගැනීම.
41. උත්තම ජීවිතය පුරුදු කරමි.
42. මේ සියල්ල නිවන පිනිසම වෙයි.
43. මාර්ග අංග ලෙස සංකප්පයන් වර්ධනය කර ගැනීම.
44. පහලම සිට ඉහලටම යන වැඩපිලිවෙල.
45. ක්‍රියාවෙන් පමනක්ම ඵල ලැබෙන ආකාරය.
46. දුකෙන් මිදීමේ උපරිම සතුටෙහි ස්වභාවය.
47. ලෝකය නොව සිත සදන වැඩපිලිවෙල.
48. ඒ සඳහා වන දැඩි වීර්ය, අධිෂ්ඨානය ඇති කර ගැනීම.
49. දේශනාවෙහි දායකත්වය දරන්නන් හට පිං රැස්වන ආකාරය.

දේශනය 05

1.නිවන පිනිස වන සම්මා වාචා වෙහි ඇතුලාන්ත වර්ධනය පිනිස වන අවබෝදය ලබාදීම මෙහි අරමුණ වෙයි.
2. නිවන දකින්නේ අපගේ සිතෙන්මය.
3. දුක විදදරා ගෙන සුලු සැපයම සෙවීම පිනිස වන අභ්‍යන්තර තෙරපුම හඳුනාගත යුතුය.
4. මාර්ග සමාධිය නම් සිතක ඇතිවන ගැඹුරු වූ නිෂ්චල තාවය වෙයි.
5. මෙම සමාධිය අංග හතකින් යුතුවූවක් වෙයි.
6. මෙම අංග හතෙන් සමන්විතවූ සම්මා සමාධි චිත්තය පළමු වරට පහලවීම තුලින් සෝවාන් ඵලයට පත්වීම සිදුවෙයි.
7. සෝවාන් ඵල ලාභියා සදාකාලිකවම සතර අපායෙන් මිදුනු පුද්ගලයකු වෙයි.
8. මෙම සිත අප මනසතුල පහලකර ගැනීම පිනිස නිවැරදිම දැක්මකින් යුතුව දැඩිසේ වීර්ය කල යුතුව පවතියි.
9. මේ සඳහා කලයුතු සහ නොකලයුතු වැඩ කටයුතු මාලාවක් වෙයි.
10. යමෙකු තුල පවතින යම් කල්පනාවන්, සංකල්පනාවන්, තර්කයන් සහ විතර්කයන් සියල්ල පංචකාම සංකල්පයෙන් වෙන්වීම පිනිස වන විට එම සංකල්පය ආස්‍රව රහිත නිවන පිනිස වන සම්මා සංකල්පය වෙයි.(ඇවි)
11. නිවන පිනිස ලඟා කර ගතයුතු අරමුණ කුමක්ද?
12. සිත පිරිසිදු කර ගැනීම පිනිස වන ශීලයෙහි සහ සමාධියෙහි දායකත්වය කුමක්ද?
13. සම්මා වාචාවෙහි ලඟා කරගතයුතු ප්‍රමාණය තීරණය කිරීම.
14. බුරන්නේ ඇයි?
15. ශාන්තභාවය සහ බිරීම හඳුනා ගැනිම.
16. සිතෙන් මිත්‍යා වචනය සහ සම්මා වචනය හඳුනා ගැනීම පිනිස වන දැක්ම වචනය පිලිබඳ සම්මා දිට්ඨිය වෙයි.
17. පත්තිනි අම්මාගේ උදාහරණය.
18. චේතනාව ප්‍රමුඛවෙයි.
19. බොරු, කේලාම්, පරුෂ සහ හිස් වචන මිත්‍යා වාචාව වෙයි.
20. සැබෑ ලෙසම නිවන් දැකීමෙහි අවශ්‍යතාවය.
21. කීදෙය කිරීම ද සත්‍යය වචනයයි.
22. බොරුවෙන් බොරුව ගැලපීම සහ සත්‍යයන් සත්‍යය ගැලපීම අතර වෙනස.
23. බොරුව සසර සමඟ ගලපා ගැනීම.
24. මමත්වය අයින් කිරීම පිනිස සත්‍යය වචනය උපකාරීවන ආකාරය.
25. බොරුවෙන් මිදීම පිනිස වන දැඩි වෑයම.
26. බොරුවෙන් මිදීමෙන් වන ආනිසංස මොනවාද?
27. බොරුවෙන් මිදීමේ අරමුණ සසර සුවවිදීම නොව සසරින් මිදීම ලෙස ගතයුතු බව.
28. බොරුවෙන් මිදීමේ අරමුණ සසර සුවවිදීම නොව සසරින් මිදීමේ සුවය විදගැනීම ලෙස ගතයුතු බව.(ඇවි)
29. බොරුවක් කීමෙහි උවමනාවක්වත් නොමැති මනසක් ඇතිවීම ආරති, විරති, පටිවිරති සහ වේරමණී තුලින් සිදුවන බව.
30. මෙය මාර්ග අංගවූ සම්මා වාචාව වෙයි.
31. වතුර වීදුරුවෙහි උදාහරණය.
32. ගෙදරදී සිදුකල යුතු අතහැරීමේ ආරම්භය.
33. සුලගේ උදාහරණය.
34. බිරීමේ උදාහරණය.
35. ආර්ය විනයෙහි හික්මෙන්නම් හට නොහික්මන පුද්ගලයන් බාදාවන් නොවෙයි.
36. ලෝකය නොව තමාව සදාගත යුතු බව.
37. රබර් බෝලයෙහි උදාහරණය.
38. ඉන්ද්‍රකීලයෙහි උදාහරණය.
39. අනුන්ගේ වචන වලට පරුෂ නොවීම පිනිස එහි ආදීනයවයද, ආනිසංසයද මෙනෙහි කර ඉන් ප්‍රථමව වෙන්වී, පටිවිරති වී වෙන්වීම පිනිස අධිෂ්ඨාන කරගත යුතුය.
40. සසර සමඟ ගලපා ගැනීම.
41. සංවරවීම බුදු වදනයි.
42. පුහුණුවෙහි බලය.
43. අසංවර සහ සංවර පුහුණුවෙහි දෙආකාර වූ බලය.
44. අකුසලය යටපත්වන ලෙස කුසලය වැඩීම.
45. මෛත්‍රිය වැඩීම තුලින් අනෙකාගෙන් එල්ලවිය හැකි අනිසි බලපෑම.
46. තමාට එල්ල කරන අනිසි වචන හමුවෙහි නිසි වචනම භාවිතා කිරීම පිනිස අනිසි වචනයෙහි ආදීනවයද, නිසි වචනයෙහි ආනිසංසයද මෙනෙහි කර අනෙකාගේ මනස සුවපත් කිරීම පිනිස වන මෛත්‍රී චිත්තය යුතුලින්ම කටයුතු කිරීමට අධිෂ්ඨාන කරගත යුතු බව.
47. මෙය ලෙහෙසි ක්‍රියාවක් නොවන බව.
48. කේලමක් කියනවා නොවෙයි යන වචනය ඉවත් කරන්න.
49. ඇතුලාන්තයෙන්ම එන සමගි බවෙහි අවශ්‍යතාවය.
50. තමාට ගලපා ගැනීම.
51. යටින් කේලාම් කියන්න්ට නිවන නොමැත.
52. කේලමින් මිදීම තුලින් කේලමෙන් ලබන පහත් සතුට නොව සියලු දුකෙන් මිදීම තුලින් ලබන උපරිම සතුට විදගත හැකි බව මෙනෙහි කර ඉන් මිදීම පිනිස අධිෂ්ඨාන කර ගත යුතුය.
53. මෙය පහසු ක්‍රියාවක් නොවන බව.
54. සම්ප්‍රප්පලාපය තුලින් ලෝකයට ඇලීම.
55. සම්ප්‍රප්පලාපයෙන් මිදීම පිනිස අප ලබා ඇති මනුෂ්‍ය ජීවිතයේ වටිනාකමද, කාලයෙහි වටිනාකමද මෙනෙහි කරමින් කල යුතු කුසල ක්‍රියාවන්හි යෙදීම පිනිස වන කාලය සහ අවකාෂය අපතේ නොහැරිය යුතු බව අවදාරණය කරමින් හිස් වචනයෙන් මිදීමට අධිෂ්ඨාන කලයුතු බව.
56. කතා කල යුත්ත මොනවාද?
57. කාල වාදී, බූත වාදී, අර්ථවාදී, විනය වාදී, නිධාන වතී කතා පැවැත්විය යුතුය.
58. ටෙලි නාට්‍යය බොරුව සාර්ථක වීමේ සසර ගත වැරැද්ද කුමක්ද?
59. නිවන පිනිස කෝලම් වලින් මිදිය යුතුය.
60. නිවන් මඟ ආරම්භ කර ගතයුත්තේ කවදාද?

දේශනය 06

  1. පංච කාමයෙහි ඇලී ගැලී සතර අපායෙහි වැටී සහ වැටෙමින් පවතින අපට ඉන් මිදීම පිනිස වන මාර්ගය ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය වෙයි.
  2. නිවන පිනිස කලයුතුදේ දැන ගන්නා වැඩපිලිවෙලකි.
  3. අප හට කියා දිය යුතු ප්‍රමාණයක් පවතියි.
  4. භාවිතයෙන් දැන ගතයුතුදේ භාවිතයෙන් දැන ගත යුතුය.
  5. සියල්ල කාරනා සහිතවම සිදුවෙයි.
  6. හේතු පල දහමෙහි හේතු හඳුනා ගෙන ජීවත්විය යුතුය.
  7. ලෝකය ගැන හිතෙන හැටි වෙනස් වෙයි.
  8. මට පුළුවන් නම් ඔහේට බැරි මොකද?
  9. ආදරය සහ ආදරයේ ප්‍රමාණය කුමක්ද?
  10. එකම සිද්දියට වෙනස් ප්‍රමාණයෙහි හැගීම
  11. අඳුරේ අතපත ගෑම
  12. දැක ගත නොහැකි, හඳුනා ගත නොහැකි දේ දැන ගැනීම පිනිසය ධර්මය
  13. ලෝකයෙහි ඇත්ත එකකි
  14. රුවන්වැලි සෑයෙහි උදාහරණය
  15. පංච උපාදාන ස්කන්දය දැක ගැනීම අරමුණ විය යුතුය
  16. ඊලග ජීවිතයේ ප්‍රාර්ථනය‍
  17. කුසලය වර්ධනය කරගත යුතුය
  18. මාර්ග හිත අංග අටම එකතුවී උපදයි
  19. මාර්ග හිත ඇතිවීම සමගම අනවබෝදය පහවී අවබෝදය ඇතිවෙයි
  20. නිරපරාදේ වන දෝෂාරෝපනයට පසු
  21. ඉපදිය යුතු තැන නොව නූපදිය යුතු තැන ඉපදුනු හැගීම
  22. රබර් බෝලයෙහි උදාහරණය
  23. සාධක සහිතව ඔප්පු කිරීම
  24. අනතුරුව ඇතිවන එක හිත
  25. ඒ සමගම තරහව පහවී යෑම
  26. ඉන්පසු බලයෙන්වත් තරහව ඉපදවා ගත නොහැක
  27. ත්‍රිලක්ෂනයේ ප්‍රතම ඔත්තුව සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ ගෙන්
  28. පංච උපාදානස්කන්දයෙහ යතාභූත ස්වභවය ප්‍රථම වරට පහලවීම මාර්ග සිත පහලවීම වෙයි
  29. සම්මා කම්මන්ත නම් ප්‍රාණගාත, අදත්තාදානය සහ කාමේසු මිච්චාචාරයෙන් වෙන්වීමයි
  30. සම්මා කම්මන්තය තමා තුල හෝ අනුන්තුල ඇතිවන විටම හඳනා ගැනීමේ හැකියාව ඒ පිලිබඳ සම්මා දිට්ධිය වෙයි
  31. සම්මා කම්මන්තය පැවැත්වීමේ වෑයම ඒ පිලිබද සම්මා වායාමය වෙයි
  32. සම්මා කම්මන්තය පැවැත්වීම පිනිස වන සිහිය ඒ පිලිබද සම්මා සතිය වෙයි
  33. කායනු පස්සනාව, අසුභය,… ආදිය වැඩීම
  34. මත් පැන් බෝතලයේ උදාහරණය
  35. සම්මා කම්මන්තය පිලිබඳ දැක්ම ආස්‍රව සහිත වන අතර වායමය සහ සතිය යෙදුනු විට ආස්‍රව රහිත වෙයි
  36. පර්ෂ වචන, හිස් වචන ඇතුලෙන් එන ස්වභාවය වැලැක්වීම
  37. වාහනයේ උදාහරණය
  38. භාවිතයෙන් පුරුදු පුහුණු කල යුතුය
  39. මංගල්ලයේ කුල මල උදාහරණය
  40. බුදු රජාණන් වහන්සේගේ ගුණයන් මෙනෙහි කර අපද බොදු භාවයට අගවුරව නොකර ගරු කිරීමට අදිෂ්ඨාන කරගත යුතුය.

දේශනය 07
දේශනය 08

  1. ස්තිර සැනසීම පිනිස සහ නිවන ලබා ගැනීම පිනිස කලයුතු දේ සහ නොකලයුතුදේ දැන ගෙන ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කරීම පිනිසය.
  2. මාර්ග සිත සමග යෙදෙන සමාධි සිත ඇති කර ගැනීම පිනිසය.
  3. ප්‍රායෝගිකව කල යුතු වැඩපිවෙල සාකච්චා කිරීම පිනිසය.
  4. ශරීරය අපිරිසිදු වන විට පිරිසිදු කරනා ආකාරයේදී මෙන් සිතද පිරිසිදු කලයුතු වෙයි.
  5. අකුසලය හඳුනාගෙන සිත පිරිසිදු කල යුතුය.
  6. දැනට පවතින අපගේ තත්වය හඳුනා ගැනීම.
  7. වැරදි ක්‍රියාවක් සිදුවුවහොත් නැවත නොකිරීමට තීරනය කලයුතුය.
  8. අකුසලය සමගම යෙදෙන ඇත්ත වැහෙන ගතිය, පාපයට භය සහ ලැජ්ජාව නැතිව යෑම, සිත විසිරෙන ගතිය නිරතුරුවම ඇතිවෙයි.
  9. සිතට අකුසල් යෙදෙනවිට එය සිතට හඳුනාගත නොහැක.
  10. ටොපියේ උදාහරණය.
  11. අස්සයාගේ උදාහරණය.
  12. ලැජ්ජා නැති කම.
  13. සියලු බැදීම් ඔබව රවටා ඇති විට නැවත බැදීම් ඇතිකර ගන්නේ ලැජ්ජා නැති කම නිසාද?
  14. බුදුන් වදාලා ඇති බැහැර කලයුතු අකුසලයෙන් මිදිය යුතුය.
  15. උපාසක අම්මන්ඩිගේ වැඩ.
  16. නැවත උපතක් හට ගැනීමේ හේතුව චේචනාවවෙයි.(මනෝ සංචේතනාව)
  17. බැදීම් සිතෙහි තබා ගැනීමට භයවිය යුතුය.
  18. වැරදි කරනවා නොවෙයි වැරදි කෙරෙනවා.

දේශනය 09

  1. නිවන යනු මාර්ග සිත පහලවීම වන අතර ඒ සඳහා ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය වැඩිය යුතුය.
  2. සිත සෑම ක්‍රියාවකටම මුල්වෙයි.
  3. යමෙකුගේ වැරදි ක්‍රියාවන්ට දඩුවම් දී අපි දඩුවම් විදින්නේ ඇයි?
  4. රහතන් වහන්සේගේ සිත ජලය නොරැදෙන ඉටි කොලයක් බඳු වන අතර පෘතග්ජනයාගේ සිත රෙදි කැබැල්ලක් වැනිය.
  5. අසව අනුෂය, පරිඋට්ඨාන, වියතික්කෘමන යන තත්වයනට පත්වෙයි.
  6. පොඩිකල ශරීරය මෙන් සිත වැඩුනු කලද පවතියි.
  7. සියලු බුදු වරයණ්ගේ දේශනය අකුසලය දුරු කිරීමත් කුසලය වර්ධනයටත් වෙයි.
  8. අසිහියෙන්ම අකුසලය සිදු කරයි.
  9. අකුසලයෙන් මිදෙන කුසලයෙහි යෙදෙන වැඩපිලිවෙල කුමක්ද?
  10. සිල් සමාදන් වීම එම මාර්ගයයි.
  11. සිල් කියවීම සහ සිල් සමාදන්වීම අතර වෙනස.
  12. පංච ශීලය දැඩිලෙස රැකිමට අධිෂ්ඨාන කර ගත යුතුය.
  13. උස පනින ක්‍රීඩකයාගේ උදාහරණය.
  14. ගෙදර සියලුදෙනාම එකතුවී පංච ශීලය ආරක්ෂා කර ගැනීම අධිෂ්ඨාන කර ගත යුතුය.


දේශනය 10

  1. ඉවසීමේ සීමාව තේරුම් ගැනීම.
  2. සීමාව පැනීම තුලින් අධිෂ්ඨානය, සිහිය, වීර්ය බිදී යයි.
  3. සිහිය මෙහිදී ප්‍රමුඛ වෙයි.
  4. ශීලය කැඩෙන විට නැවත නැවත සමාදන් විය යුතුය.
  5. පාපයෙන් නොමිදී නිවන් දැකිය නොහැක.
  6. බුදු රජාණන් වහන්සේ අපට මුන ගැසුනහොත් අපට කුමක් කියයිද?
  7. ලෝකයෙහි සියල්ල හේතු ඇතිවම සිදුවෙයි.
  8. ශීලය කැඩෙන්නේද හේතු සහිතවමය.
  9. නාඋයනේ අරියධම්ම හිමියන්ගේ ශීලය පිලිබද විස්තරය.
  10. මට ශීලය රැකගත නොහැකි හේතුව කුමක්ද?
  11. මාසතු ගුණවත්කමෙහි ඇති අඩුව මෙහි හේතුව වෙයි.
  12. දෙවියන්ගේ පිහිට ලබාගතහැකි ක්‍රමය කුමක්ද?
  13. දෙවියන්ට අවශ්‍ය කරනුයේ පින්ය.
  14. එම පින අනුමෝදන්වන දෙවියන් මව විසින් තම දරුවා රකිනා ආකාරයෙන් ඔවුන්ව රකියි.
  15. නැකත ශීලය නොමැති පුද්ගලයන්ටය.
  16. පුදුම විකාරය.
  17. අමනුස්ස භය නැති කර ගැනීමද ශීලය තුලින්ම සිදුවෙයි.
  18. අනවින, කොඩිවින ආදියද සිල්වතුන් හට බල නොපවත්වයි.
  19. අපල කාලය පිලිබඳ බුදු වදන කුමක්ද?
  20. අපලය නැති කරගත හැකි කුමයද ශීලයමද?
  21. බුදුන්ගේ නැකතට අනුවම සිල්ල සිදු කිරිමට අදිෂ්ඨාන කරමු.
  22. ආත්ම ශක්තිය නොමැති අය විසින් රාහු කාලය පිලිගනියි.
  23. තමන්ට තමන්ගේ පිහිටය, ධර්මයෙහි පිහිටය.
  24. අපි අසරණයෝ නොවෙමු.
  25. මොටවූ ඔලුව මුවහත් කරගත යුතුය.
  26. ජයසිරිමහ බෝදියට පඩුරු බදින්නන් නිවන් නොදකියි.
  27. තෙරුවණම සරණකොට ගත යුතුය.
  28. බුදු රජාණන් වහන්සේට අනුව එක දිනයක් හෝ ගත කිරීමට අදිෂ්ඨාන කර ගත යුතුය.දේශනය 150 (2017-09-30)

ඔබ සිංහල බෞද්ධයකු නම් ඔබට ( සිංහල බෞද්ධයාට) එල්ලවී ඇති ඉතා සාධාරණ චෝදනා වලට පිළිතුරු දීමට ඔබ සූදානම්ද?

ඒ වෙනුවෙන් පෙනී සිදීමට වෙර දරන එක් සිංහල බෞද්ධයකු විසින් ඒ සඳහා එක්වීමට ඔබට කෙරෙන ආරාධනයයි.

  1. දැණුම පමණක් ප්‍රමාණවත්ද?
  2. බෞද්ධයාට කරන ඉතා සාදාරණ චෝදනාව කුමක්ද?
  3. සෘජුම චෝදනාව නම් ධර්මය දේශනා කරන, ධර්ම මාර්ගය වඩන පුද්ගලයින් සිටියත් නිවන් අවබෝද කරගත් පුද්ගලයින් නොමැති බවයි.
  4. සෘජුම පිළිතුර නම් නිර්වාණය අවබෝද කරගත් හෝ සෝවාන්, සකෘර්ධාගාමී සහ අනාගාමී ඵලයන්ට පත්වූ පුද්ගලයන් සිටියත් ඔවුන් ඒ බව ප්‍රකාශ කිරීමට උත්සුක නොවන බවය.
  5. කටුකුරුන්දේ ස්වාමීන් වහන්සේගේ සහය දිවීමේදී යොදා ගන්නා යෂ්ඨියෙහි උදාහරණය.
  6. යමෙකු විසින් අත්කරගෙන ඇති සෝවාන් ආදී ඵලයන් පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කිරීම තුලින් මෙකල සිටින පුද්ගලයන්ව ධර්ම මාර්ගයට යොමුකර ගැනීමට පිටු බලයක් ලබා දිය හැකිද?(අවි)
  7. බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් යමෙකු කැමති නම් තමා විසින් අවබෝද කර ගත් සෝවාන් ආදී ඵලයන් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට අවසර දී ඇති නමුත් අද සිටී යැයි අපට හැගෙන බොහෝ ස්වාමීන් වහන්සේලා එසේ ප්‍රකාශ නොකිරීමෙහි හේතුව කුමක් විය හැකිද?(අවි)
  8. අපට වැදගත් දෙය යමෙකුගේ සෝවාන් ආදී ඵලයන් දැන ගැනීමද නැතහොත් අප හට සෝවාන් ආදී ඵලයන් අත් විද ගැනීම පිනිස වන ප්‍රායෝගික වැඩපිලිවෙල දැන ගැනීමද?(අවි)
  9. යමෙකු විසින් ලබා ඇති සෝවාන් ආදී ඵලයන් දැන ගැනීම පිනිස වන අපතුල පවතින කුතුහලයෙහි (විචිකිච්චාව) නැතිවීම අප විසින්ම සෝවාන් ඵල අවබෝදය ලබන තෙක්ම පවතිනු ඇතිද?(අවි)
  10. නිවන ලැබීම පිනිස වැරදි ක්‍රමයන්ගෙන් මිදී(සීලබ්බත පරාමාස) නිවැරදි ක්‍රමය අනුගමනය කරමින් (කල්යාන මිත්‍ර ඇසුර, සද්ධර්ම ශ්‍රවනය, යෝනිසෝ මනසිකාරය සහ ධම්මානු ධම්ම ප්‍රතිපදාව) තමා තුල පවතින සක්කාය දිට්ඨිය නැති කර ගැනීම තුලින් පමනක්ම සිදුවන බව ප්‍රථමයෙන් තාර්කිකව දැන ගැනීමෙන් අනතුරුව යමෙකු තුල අනෙකුන් තුල පවතින සෝවාන් ආදී ඵලයන් දැන ගැනීමේ උවමනාව පහවී යමින් එය තමා තුලින්ම දැන ගැනීමේ උවමනාව ඇතිවීම තුලින් ක්‍රියාත්මක වීමෙන් පමනක් යමෙකුට මෙම විචිකිච්චාවෙන් මිදිය හැකි බව.(අවි)
  11. සබ්බාසව සූත්‍රයෙහි විස්තර කිරීම.
  12. ප්‍රථම කොටස දස්සනා පහා තබ්බය
  13. මෙනෙහි කලයුතු දර්මය චතුරාර්ය සත්‍යයයි.
  14. තණ්හාව 60 තැනකින් සවිකර ඇත.
  15. එක ඉන්ද්‍රයකට 10 තැනකින් හිරවී ඇත.
  16. රූප තණ්හාව, ශබ්ද තණ්හාව,
  17. ලෝකයෙහි සෑම සත්වයෙකුම සිරුරේ උපදින තණ්හාවට නතුවී සිටියි.
  18. මෙම මොහොතේදී ද යම්යම් අය තම තමන්ගේ ලෝක තුල හිරවී පවතියි.
  19. දූරියන් ගෙඩියේ උදාහරණය.
  20. පූස් පැටියාගේ උදාහරණය.
  21. 60 තැන දැන ගැනීම.
  22. දුක්වේදනාව ඇතිවන විට වන තණ්හාව කුමක්ද?
  23. අතුලාන්ත බලය.
  24. ශරීර හප්පා ගන්නා උදාහරණය.
  25. අහුවෙලා සිටිනා දෙයද නොදන්නා අපි.
  26. සංඥාව කෙරෙහි වන තණ්හාව.
  27. රූප, ශබ්ද, ගන්ද, රස, ස්පර්ෂ සහ ධර්ම(පොට්ටබ්බ) සංඥාවන් කෙරෙහි වන තණහාව.
  28. හඳුනා ගැනීම සංඥාව වෙයි.
  29. වෛද්‍යවරයාගේ උදාහරණය.
  30. අනුන්ගේ සංඥාව කෙරෙහි සංඥාව.
  31. තණ්හාව 60 තැනකින් හිරකර ඇත.
  32. රූප, ශබ්ද, ගන්ද, රස, ස්පර්ෂ සහ ධර්ම(පොට්ටබ්බ) යන් කෙරෙහි වන රූප, වේදනා, සංඥා, සංකාර සහ විඤ්ඤාණය (6*6=36,….)(අවි)
  33. චේතනාව යනු හැඟීම වෙයි.
  34. ආදරය යනු චේතනාවක් වෙයි.
  35. ආදරයෙන් වැඩිපුර දුක ඇතිවන බව දන්නා මුත් ආදරය ලැබී මට ඇති කැමැත්ත අවිද්‍යාව නිසා සිදුවෙයි.
  36. අපගේ ක්‍රියාවන් චේතනාවේ ප්‍රභලත්වය අනුව සිදුවන බව.
  37. අනුන්තුල පවතින අප කැමති චේතනාව කෙරෙහි වන අපගේ තණ්හාව දැක ගැනීම.
  38. තණ්හාව කෙරෙහි වන තණ්හාව ඉතාමත්ම දැඩි වෙයි.
  39. මෙය ඉතා අපහසුවෙන් ඉවත් කර ගත යුතුවෙයි.
  40. මෙය නැති කරන මාර්ගය ආර්ය මාර්ගය වෙයි.
  41. විතර්ක යනු අරමුණු ගැනීම වෙයි.
  42. විචාර යනු අරමුණෙහි විසිර යෑම වෙයි.
  43. සිතක අයුෂය චිත්ත ෂනයක් වෙයි.
  44. හරකාගේ උදාහරණය.
  45. කල්පනා කිරීම.
  46. ගීත අනුසාරෙන් කල්පනා කිරීම.
  47. ගීත අනුසාරෙන් කල්පනා කිරීම පිළිබඳව තණ්හාව.
  48. තණ්හාව ඇතිබව සොයා ගන්නේ එය නැතිව පැවතිය හැකිද යන්න විමසා බැලීම තුලින් වෙයි.
  49. ශරීරයට උපදින හෙවත් ගෝචරවන දේ කෙරෙහි තණ්හාව ඇති වෙයි.
  50. හරකාගේ වටලප්පම් උදාහරණය.
  51. තණ්හාව කෙරෙහි ඇති තණ්හාව ප්‍රථමයෙන් ඉවත් කල යුතුය.
  52. රෝස මලේ නටුවෙ කටූ.
  53. ප්‍රසිද්ධ රහස.
  54. ආදිනවය දැකීම තුලින් තණ්හාව නැති කර ගන්නා ආකාරය.
  55. ගින්දර උදාහරණය.
  56. සබ්බාසහ සූත්‍රයෙන් මහා චත්තාරීසක සූත්‍රයට.
  57. කර ගන්න උවමනාදේ තේරුම් ගැනීම.
  58. තමා තුලින් තේරුම් ගැනීම.
  59. වචසා පරිචිතා යනු තමා තුලින් දැක මෙනෙහි කිරීමයි.
  60. අනුමාන දැනීම සහ අත්දැකීම.
  61. මේ සඳහා එලබ සිටි සිහිය හෙවත් සතිපට්ඨානය අවශ්‍ය වෙයි.
  62. මේ ඇසුරින් මාර්ග සමාධිය උපදියි.

දේශනය 11

  1. දුකෙන් නිදහස් වන මාර්ගය භාවිත කල යුත්තකි.
  2. ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කල යුතු ධර්මය ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කලහැකි ආකාරය දක්වන වැඩ පිළිවෙලකි.
  3. උපන් දිනයකට බුදු මඟට අනුව ගැලපෙන අරමුණකි.
  4. කෙලෙස් වල අනුෂය, පරිවුට්ටාන, වියතික්ක්‍රමණ තත්වයන් වටහා ගැනීම.
  5. තම සතුරකුගේ ගුණ වනන උදාහරණය.
  6. හිත කියන කියන දේ කරන ජීවිතය?
  7. හිත මෙල්ල කිරීමට වෙහෙසෙන අය දැන ගත යුත්ත කුමක්ද?
  8. දෙන විට විසි කරන, නොදෙන විට කෑගසන දරුවාගේ උදාහරණය.
  9. ආනාපානයට හිත යොමු කරනා විට පැමිණෙන සිතුවිලි විෂ්ලේශනය කිරීම.
  10. හිත වර්ධනයට ශීල, සමාධි සහ ප්‍රඥා යොදා ගැනීම බුදු දහමයි.
  11. මහා වටින උරුමවූ දායාදය භාවිතා නොකිරීම.
  12. ඛේද ජනක සිද්දිය.
  13. භාහිර කරදර නිසා වන රිදුම.
  14. නීති විරෝධී රියදුරාගේ උදාහරණය.
  15. රාගයෙන්, ඉරිසියාවෙන් සිත කෙටීම.
  16. කෙලෙස් ධර්මයන් නවතා දැමීමට භාවිතා කලයුතු බුද්ධ දේශනය සම්මා සමාධියයි වර්ධනය කර ගැනීමයි.
  17. තරහාව ඇතිව නොසන්සුන්වූ හිත සනසන දිය දහර සමාධිය වෙයි.
  18. වර්ධනයවූ සමාධියක් සහිත පුද්ගලයින්තුල පවතින තරහව ක්‍රියාත්මක භාවයට පත් නොවෙනා ගුණය.
  19. සමාධිය වර්ධනය වූ සිත වැඩ ගත හැකි සිතක් වන අතර විලෝමයද සත්‍යය වෙයි.
  20. අපරාදෙ මෙය සිදු කලේ…විශ්ලේෂණය කරන්න.
  21. පොඩි කල සිටම සමාධිය දරුවකුට ප්‍රගුණ කල යුතුය.
  22. ක්‍රීඩා පුහුණුව‍ මෙන්ම මනසික පුහුණුවද දරුවන්ට දිය යුතුය.
  23. අධි තරඟකාරී සමාජයෙහි ඉදිරියට යෑමට උවමනා කරන සමාධිය.
  24. ඉතා සාර්ථක ගිහි ජීවිතයක් ගත කිරීමට උවමනා සෝවාන් ඵලය.
  25. සමථ භාවනාව ඉතාමත්ම වටිනා ක්‍රියාවකි.
  26. එකම අරමුණක ඉදිරියට යෑමට ඇති අපහසුව.
  27. දරුවන්ව පුහුණු කිරීමට දෙමවුපියන් කලයුතු දෙය කුමක්ද?
  28. හිත එක අරමුණක, නොසෙල්වී තබා ගැනීම සඳහා සමථය ඉතාම වටිනා කමකින් යුක්තය.
  29. ලොකුම රහස.
  30. ජීවිතයේ එකම අරමුණ සටුතු වීමය.
  31. නිර්වාණය පරම සුඛය වෙයි.(අවි)
  32. අප සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේගේ දේශනයට අනුව අපගේ ජීවිතයේ ඒකායන අරමුණ පරම සුඛය විද ගැනීම හෙවත් නිවන් අවබෝද කර ගැනීම විය යුතුය.(අවි)
  33. බෞද්ධයන් වන අපගේ ජීවිතයේ ඒකායන අරමුණ අඛන්ඩ ලෙස ඉතාමත් සතුටින් ජීවත්වීම වෙයි.(අවි)
  34. ජීවිතය අඛන්ඩ ලෙස සතුටින්ම ගත කිරීමට කල යුත්ත ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය වැඩීම වෙයි.(අවි)
  35. ඒ සඳහා සෑම මොහොතකම කල යුත්ත අකුසලයෙන් මිදීම පිනිසත් කුසලයෙහි යෙදීමත පිනිසත් වෑයම් කිරීම වෙයි.(අවි)
  36. සතුට සිතෙහි ඇතිවීම විශ්ලේෂණය කිරීම.
  37. සදොරකින්ම සිත සතුටු කිරීම.
  38. සතුටින්ම ද සිටින්නේ….
  39. 99 අවුරුද්දකට බදු දුන් ඉඩම…
  40. අනෙක් අය මත යැපෙන අපගේ සතුට…
  41. උල්පතකින් දෝරෙ ගලායන සිසිල් ජලය මෙන් සිතේ සතුට දෝරෙ ගලා යවන සමාධිය.
  42. ශරීරයෙහි නොදැනෙන තැනක් නොමැති ලෙස දැනෙන දෝරෙ ගලායන සතුට උපදවන සමාධිය.
  43. බාහිර සාදක වලින් තොරව උපරිම සුවය වෙත එලබවන අභ්‍යන්තර සාදකය වන සමාධි සුවය හඳුනා ගැනීම.
  44. ප්‍රකාශ නොකල යුතු තමා තුල පවතින මන්ද මානසික ස්වභවයක් වූ පොඩි දෙයටත් සසලවන බොලඳ සහ ලාමක සිත…
  45. නොඇඩෙන තත්වයට පත්කර ගතයුතු අපගේ සිත…
  46. වයස්ගත වන තමා තුල ප්‍රගුණ කර ගතයුතු පර්වතයක්සේ නොසැලෙන ගුණය සහිත පෞවෘර්ශය වර්ධනයට දර්මය භාවිතය තුලින් ඇති කර ගතයුතු සමාධිය.
  47. දර්මය භාවිතා නොකරමින් සමාධිය වර්ධනය නොකරමින් වයස්ගත වන පුද්ගලයින් තුල පවතින දුර්වල, බොලඳ, දීන, හීන දුරුවල පෞවෘර්ශය හඳුනා ගනිමු.

දේශනය 12

  1. බුදු රජාණන් වහන්සේගේ දේශනයට අනුව අපගේ ජීවිත ගත කිරිමට ඉතාමත් වෙහෙස මහන්සිවී කටයුතු කල යුතුය.
  2. අප නිවැරදි සේ දකින දෙය අනුසාරයෙන්ම අපගේ සිතුවිලි පහල වෙයි.
  3. අප නිවැරදිසේ දකින දෙය බුදු රජාණන් වහන්සේගේ දේශනයට අනුවත් නිවැරදිද?
  4. නාම සහ රූප වශයෙන් ධර්මයන්ගේ ගැලීම් දෙකක් පවතියි.
  5. ධර්මය හිත පිරිසිදු කිරීමට භාවිතා කරයි.
  6. පුදුම ධර්ම කරුන.
  7. ඊයේ දවසේදී නිවන් දැකීමට කල යුතුදෙය කුමක්ද?
  8. පරීක්ෂණය.
  9. ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයෙහි අංග අට මතකද?
  10. සත් තිස් බෝදි පාක්ෂික ධර්මයන් කුමක්ද?
  11. බුදු රජාණන් වහන්සේගේ ඉති දුර්ලභ භාවය.
  12. ජය සිරිමහ බෝ සමිදුන් අභියසදී දැනෙන ස්වභාවය.
  13. ජය සිරිමහ බෝ සමිදුන් අභියසදී කරන ලෞකික පැතුම් බුදුන් වහනසේට අගව්රවයක්ද?
  14. අපේ රටට සිදුවන කරදර මේ බුදු රජාණන් වහන්සේට කරන අගව්රවය නිසාද?
  15. ශීලය නිවන් දැකීමට උපකාර නොවන බව පවසන පිරිස.
  16. සමාධිය නිවන් දැකීමට උපකාර නොවන බව පවසන පිරිස.
  17. මිත්‍යා දෘෂ්ඨික අදහස් දරන පිරිස මෙන්ම සම්මා දිට්ඨික අදහස් දරන පිරිස්ද එකතු විය යුතුය.
  18. අපගේ අඩුපාඩු නිසා මිත්‍යා දෘෂ්ඨිකයන්හට විරුද්ධව කටයුතු කිරීමට නොහැකිවී ඇති බව.
  19. සිල් නොරැක, භාවනා නොකර, ප්‍රතිපත්ති නොරැක නිවන් දකිනා වැඩපිළිවෙල දැන ගන්න.
  20. ලේසියෙන් නිවන් දකිනා ක්‍රමය දැන ගන්න.
  21. පොඩි රූපවාහියේ උදාහරණය.
  22. දැඩිසේ කැමැත්තක් උපන් දේ ගැන විස්තර විමසීම.
  23. විස්තර පෙල ගැස්වීම.
  24. මෙය කරනවාද කෙරෙනවාද?
  25. මෙහි හේතුව රූපවාහිනිය පිළිවඳවූ කැමැත්ත වෙයි.
  26. කැමැත්ත යටපත් වීම.
  27. කැමති දෙකෙන් වැඩි කැමැත්තට ඉඩදීම.
  28. වැඩය ඉවරවන තෙක්ම කැමැත්ත පැවතුනහොත් ක්‍රියාව සිදුවෙයි.
  29. ක්‍රියාවක් යනු සිද්දියක් වෙයි.
  30. සිද්දියක් යනු ඉර්ධියකි.
  31. සිද්දියකට හේතු වන ධර්මයන් පාදයන් වෙයි.
  32. නිවන් දැකීම යනුද සිද්දියකි.
  33. එය ඉර්දියක් ද වෙයි.
  34. නිවනට පාදක වන ධර්ම ඉර්දි පාද වෙයි.
  35. ඉර්දිපාද වල පළමු වැන්න චන්දය වෙයි.
  36. චන්දය නම් කැමැත්ත වෙයි.
  37. ඊයේ නිවන් දැකීමට යමක් නොකලේ මන්ද?
  38. නිවන පිනිස වන කැමැත්ත අඩු නිසාද?
  39. බෙහෙත් කිරීමට ලෙඩය, අඩුපාඩුව සහ තැන සොයා ගත යුතුය.
  40. නිවනට වඩා අනෙක් වැඩ වලට උනන්දුව ඇයි.
  41. හේතු ඇති කල්හි ඇති වන, හේතු නැති කල්හි නැතිවෙන සිතුවිලි හඳුනා ගනිමු.
  42. නිවනට කැමැත්ත නූපදුන හොත් නිවන නොසිදු වන්නේ මය.
  43. දුරකථන උදාහරණය.
  44. වැඩි කැමැත්තට ඉඩදීම.
  45. වර්ථමාන ළමයාගේ උදාහරණය.
  46. ළමයාහට ඉගන ගැනීම පිළබඳ කැමැත්ත ඉපදවීම.
  47. අරමුණ, වටිනාකම ආදිය වටහා දී කැමැත්ත ඉපදවීම.
  48. කැමැත්ත දිගටම පවත්වා ගැනීම.
  49. ප්‍රථම දේ කැමැත්ත උපදවා ගැනීම.
  50. බෙහෙත් කල යුතු තැනටම බෙහෙත් දීම.
  51. ප්‍රාර්ථනා මිත්‍යා දෘෂ්ඨිය හේතුවෙන් උපදියි.
  52. ඉල්ලීමේ කරුමය.
  53. ස්වාමීන් වහන්සේලා හට කල හැකි නිවැරදි ප්‍රාර්ථනාව.
  54. භාරහාර වීමේ හේතුව කුමක්ද?
  55. කැමැත්ත ඇති කර ගැනීම සඳහා කල යුත්ත කිරීම සහ නොකල යුත්ත නොකිරීම.
  56. ලෝකයෙහි අමාරුම ඉලක්කය ලඟාකර ගත් පුද්ගලයා කවුද?
  57. බෝදි සත්වයන් වහන්සේගේ නිවන් දැකීමට වූ කැමැත්ත පෙර සේම පසුවත් පවත්වා ගැනීම.
  58. උදෑසන මෙන්ම සවස් භාගයේදීත් එසේම වෙයි.
  59. පැවිදිවීමට කැමැත්තක් ඇතිවී නොමැතිද?
  60. අධික කැමැත්ත ඉවත්වී යෑම ප්‍රශ්නය වෙයි.
  61. අතහැරීමේ සංකල්පය දිගටම පවත්වා ගැනීම.
  62. නිවන් දැකීමට වන කැමැත්ත චන්දය වෙයි.
  63. චන්දය හේතුවෙන්ම ඇතිවන සමාධියක් වෙයි.
  64. නිවනට ඇති කැමැත්ත හේතුවෙන් පංච කාමයෙහි සිත නොවිසිරීම හේතුවෙන් සමාධිය ඉපදීම.
  65. එය චන්ද සමාධිය වෙයි.
  66. නිවන පිනිස වන චන්දය ඇතිවීම හේතුවෙන් නිවන පිනිස වන කුසලය වැඩීමත් අකුසලයෙන් මිදීමත් නිරායාසයෙන් සිදුවෙයි.
  67. මෙම කරුනු ඔබට වැටහෙනවාද නැතහොත් ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් ප්‍රකාශ කරන නිසා නිවැරදි විය යුතු යැයි සිතනවාද?
  68. එය තමන් තුලින් තේරුම් ගැනීම වෙයි.
  69. එය තර්කයට අසුවෙනවාද?
  70. මෙය ප්‍රකාශ කරනුයේ තමාගේ අත්දැකීමට ලක් කිරීමෙන් අනතුරුවද?
  71. තමා විසින් අනුගමනය නොකරද, තර්කයට හසුනොවීද, එව බලව යැයි පෙන්වා දියහැකි බුදුන්ගේ ධර්මය මෙය වෙයි.
  72. කැමැත්ත වර්ධනය කර ගැනීම තුලින් සමාධිය වර්ධනය වන බව පැහැදිලිය.
  73. මෙසේ ඇතිවන සමාධිය චන්ද සමාධිය නම් වෙයි.
  74. චන්දය සමග ඇතිවන වීර්ය සම්පදාන වීර්ය වෙයි.
  75. මෙම අංග තුනෙහි එකතුව ඉර්දි පාදයක් නම් වෙයි.
  76. මෙම චන්දය ඉර්දි පාදය දක්වා වර්ධනයවීම මාර්ග සිත තුල සිදුවෙයි.
  77. බෙහෙත් කල යුතු තැනට හරියටම බෙහෙත් කල යුතුය.
  78. භයානක අනුමානය කුමක්ද?
  79. අනුමාන නොකර නිවැරදි ලෙසම දැනගෙන භයානක අනතුරෙන් මිදෙමු.
  80. නිවනට වඩා ආහාරයෙහි ඇති වටිනාකම?
  81. ඉන්ද්‍රිය සංවරයෙහි ඇති වටිනාකම.
  82. නිවනට වඩා පංචකාමයෙහි ඇති වටිනාකම.
  83. බලු ගති ඇති මිනිසුන්…..
  84. ඇයි බිසි….
  85. සැපවේදනාවට ඇති තණ්හාව කාර්ය බහුල භාවයෙහි හේතුව වෙයි.
  86. අප මෙතෙක් දුරට සසරෙහි ගමන් කිරීමේ හේතුව කුමක්ද?
  87. එම හේතුව අදත් පවතියිද?
  88. වෙනස් කලයුතු තැන වෙනස් කල යුතුයි.
  89. නිවන පිනිස වන චන්දය ඇති කරගත් විට සිල් රකිනාවා නොව සිල් රැකෙනවාමය, භාවනා කරනවා නොව භාවනා කෙරෙනවාමය, ප්‍රතිපත්ති ආරක්ෂා කරනවා නොව ප්‍රතිපත්ති ආරක්ෂා කෙරෙනවා මය.
  90. මේ සියල්ලෙහි ඇති යටින් දුවන බලවේගය නිවන පිනිස වන කැමැත්තය.
  91. මෙයට අමතරව යෙදෙන අනෙක් ඉර්දි පාදයන් තුන නම්, චිත්ත, වීර්ය සහවිමංසා ඉර්දි පාදයන්ය.

ලොව හොඳම කම්මැලියාගේ කථාව
පුරා පැය හතරක කාලයක් කඳුලු සලමින් චිත්‍ර පටයක් පූර්ණ ලෙසම නැරඹූ පුද්ගලයා ලොව මෙතෙක් බිහිවූ හොඳම කම්මැලියා යන නාමයෙන් විරුදාවලිය ලැබ ඇති අතර එහි හේතුව ලෙස චිත්‍රපටය ආරම්භයේදීම තම ආසනයේ ලෑලි දෙකක් අතර ඇති හිඩස තුලට තම පශ්චිම භාගයෙහි ඇති අවයවයක සම සිරවී ඇති නමුත් එය ගලවා ගැනීම පිනිස වන නිරායාස පෙලබුමට අවශ්‍ය කරන ඔහුගේ සහය දැක්වීමට ඇති මැලිකම හේතුවෙන් පුරා පැය හතරක කාලයක්ම එම වේදනාවෙන් යුතුව ගත කිරීම ලෙස වාර්තාගත වෙයි.ඔබ මෙම දේශනය සවන්දීමෙන් අනතුරුවත් බොදු ප්‍රතිපදාව ඔබතුලින් ක්‍රියාත්මක නොකරන්නෙකු නම් ඔබ ඉහත තරගයට ඉදිරිපත් වීම පිනිස වන පරිසාදන මට්ටම ඉක්මවූවකු බව සලකමින් ඉහත තරගයට ඉදිරිපත් වීමට තරම්වත් මැලි වූවකු නොවන්න.ඔබ මෙකල බෞද්ධයකු ලෙස ඉපදීම පිනිස සිදු කර ඇති පුණ්‍ය මහිමය මෙනෙහි කර ඒ ඇසුරෙන් ඔබට උරමවූ අති මහත්වූ පරම ගාම්භීරවූ සුඛිත ස්වභාවයෙන් යුතුව මෙම ජීවිතය ගත කිරීමේ අවස්තාව පැහැර හරින කුසීතයකු නොවන්නට වගබලා ගන්න.

දේශනය 13

  1. ජීවිතය විමර්ශන ශීලී බුද්ධියකින් විමසා බැලිය යුතුය.
  2. අපගේ ඉලක්කය කුමක්ද?
  3. නිර්වාණය අපගේ ඉලක්කය වෙයි.
  4. ඒ සඳහා නිවන දැන ගත යුතුය.
  5. රහතන් වහන්සේගේ චින්තනය කුමක්ද?
  6. පංචකාම වස්තූන්ගෙන් නොසන්සුන් වන අපගේ ජිවිතයෙන් මිදුනු උතුම් පුද්ගලයින්ගේ ජීවිතය පිළිබඳව අනුමාන ඥාණයක් ඇති කර ගත යුතුය.
  7. ඊයේ නිවන් දැකීම පිනිස කලදේ කුමක්ද?
  8. නිවන පිනිස වන කැමැත්තෙහි අඩුව….
  9. නිවනෙහි ආස්වාදය සහ මාර්ගස්ත නොවූවන්ගේ ආදීනවය…
  10. සතර අපාගත සත්වයන්ගේ දුක්ඛිත ජීවිත විමසා බැලීම..
  11. නිවන පිනිස කැප කරන කාලය මදිවීමේ හේතුව ඒ පිළිබඳව කැමැත්ත නොමැති බවය.
  12. කැමැත්ත ඇති කර ගැනීම පිනිස ධර්ම පිලිපැදීමෙහි ආස්වාදය සහ අධර්මයෙහි යෙදීමෙහි ආදීනවයද නැවත නැවත මෙනෙහි කල යුතුය.
  13. අපට සසර භය දැනෙනවාද?
  14. මව් ගර්භය තුල ඇති දරුවාගේ ඇතිවිය හැකි වේදනාවන් මොනවාද?
  15. අංශභාග රෝගියාගේ උදාහරණය.
  16. එදා දවසට දැනෙන විදිහට ජීවත්වීම.
  17. හෙන්ඩුවට භය අලියාගේ උදාහරණය.
  18. ඇයි අපි නිවන පිනිස වන ක්‍රියාවන් වෙත යොමු නොවන්නේ..
  19. නිවනට සිත ඇලෙන ලෙස මනස පුහුණු කල යුතුය.
  20. නිවනේ උතුම් බව මෙනෙහි කල යුතුය.
  21. සිතෙහි වන සැකසීම් තේරුම් ගැනීම.
  22. සිතෙහි ඇතිවන ද්වේෂය, මෝහය ආදිය ගැන මෙනෙහි කිරීම.
  23. පදයට නටන නැට්ටුවාගේ උදාහරණය.
  24. මනසෙහි පාලනය තමා නතුවූ රහතන් වහන්සේ සහ අපි…
  25. සාන්තවූ, උතුම්වූ, උපද්‍රවයන් ප්‍රහීන කල, ඇල්මෙන් තොරවූ උතුම් රහතන් වහන්සේ…
  26. නිරතුරුව අපාය භය සහ නිවනෙහි සුඛිත ස්වභාවය මෙනෙහි කිරීම තුලින් නිවන පිනිස වන චන්දය උපදවා රැක ගත යුතුය.
  27. මෙමගින් පංච කාමයට ඇති කැමැත්ත අඩුවී යයි.
  28. මෙමගින් ප්‍රීතිය උපදියි.
  29. මෙමගින් පස්සද්දිය උපදියි.
  30. මෙමගින් සමාධිය උපදියි.
  31. මෙය දුකෙන් මිදීම වෙයි.
  32. මෙය චන්ද සමාධිය වෙයි.
  33. මේ හේතුවෙන් වීර්ය ඇතිවෙයි.
  34. චන්දය, සමාධිය සහ වීර්ය ඇතිවීම ඉර්දිපාදය වෙයි.
  35. වෛද්‍යවරයෙකු වීම පිනිස දරුවන්ට දෙන අවවාදයන්….
  36. නොකිරීමෙන් වන පාඩුව සහ කිරීමෙන් වන වාසිය නිරතුරුවම මෙනෙහි කිරීම.
  37. කල් දැමීම චන්දයෙහි අඩුව නිසා සිදුවෙයි.
  38. කැමැත්ත ඉපදීමේ හේතුව නැවත නැවත මෙනෙහි කල යුතුය.
  39. සකසුරුවම් සහිතව සිත රැක ගැනීම.
  40. නිවැරදි ලෙසම බෙහෙත් කල යුතු තැනටම බෙහෙත් කිරීම.
  41. කැමැත්ත වර්ධනය කල පුද්ගලයාගේ මනස නොකල පුද්ගලයාට නොවැටහෙයි.
  42. ඉබේම කිසිවක් සිදු නොවෙයි.
  43. සියල්ල හේතු අනුවම සිදුවෙයි.
  44. නිවන පිනිස වන කැමැත්තත් හේතු ඇතිවම සිදුවෙයි.
  45. නිවන පිනිස වන කැමැත්ත හේතු නොමැතිව නොමසිදු වෙයි.
  46. සමාජ තරඟයෙන් මිදිය යුතුයි.

අධි තරඟකාරී සමාජයක ජීවත් වන ඔබට එම තරඟයෙන් ජය ගැනීම පිනිස මෙම ධර්ම දේශනය කෙසේ භාවිතා කල හැකිද?

දේශනය 14

  1. ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කලයුතු ධර්මය භාවිතය පිනිසය.
  2. ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය වර්ධනය පිනිසය.
  3. හිත පරීක්ෂා කර ගැනීමේ ක්‍රමයක් සාකච්චා කෙරෙයි.
  4. තමාගේ තත්වය පරීක්ෂා කර ගැනීම අරමුණ වෙයි.
  5. තමාගේ හිත තමාට අනුව හැසිරෙයිද?
  6. තමාට තමාගේ හිත එක අරමුණක තබා ගත හැකිද?
  7. තමාගේ හිත එක අරමුණක තබාගෙන සිටිය හැකි පුද්ගලයන් සිටිද?
  8. එම හැකියාව ඔවුන් ලබාගෙන ඇත්තේ කෙසේද?
  9. වාහනය පැදවීම සඳහා අවශ්‍යය මූල ධර්ම සහ ප්‍රායෝගික දැනුම.
  10. ලෝකයෙහි ඇත්ත තත්වය දැන ගැනීම
  11. ශරීරය තේරුම් ගැනීම.
  12. තේරුම් ගැනීම පිනිස අවදානයෙන් එක දිගට බලා සිටීම.
  13. කය දෙස එක දිගට බලා සිටීම.
  14. වේදනාව දෙස එක දිගට බලා සිටීම.
  15. සිත් දෙස එක දිගට බලා සිටීම.
  16. කයෙහි තේරුම් ගත යුත්තක් ඇතිද?
  17. කුලී නිවසක සිටිනා පුද්ගලයන්ගේ උදාහරණය.
  18. තමාගේ සිරුරෙහි තමාගේ පාලනයෙන් නොමැති බව.
  19. සිරුර තමාගේ ලෙස ගත හැකිද?
  20. මෙහි ඇත්ත දැන ගැනීමට ශරීරය තුලම සිත තබාගෙන විසිය යුතුය.
  21. මෙය පුහුණු කල යුතුය.
  22. මේ සඳහා භාවනා කල යුතු බව බුද්ධ දේශනය වෙයි.
  23. පළමු පියවර ආනාපාන සති භාවනාව වෙයි.
  24. විසිරෙන හිත එක අරමුණක තබා ගැනීම ප්‍රථම පියවර වන සමථ භාවනාව වෙයි.
  25. එක අරමුණක තැබූ සිත ශරීරය දෙස බලා සිටීමට යොමු කිරීම විදර්ශනාව වෙයි.

දේශනය 15

  1. ලෝකය අවබෝදකර ගැනීමට හැකිවන පරිදි අපගේ චිත්ත සන්තානය බුදු පියාණන් වහන්සේගේ දේශනයට අනුව සකසා ගැනීම පිනිසය.
  2. අපට ලෝකය ගැන අවබෝදය අඩු වීම හේතුවෙන් ලෝකයෙන් මිදීම අපහසු වෙයි.
  3. යමක් දියුනු කිරීමට ඇති ක්‍රමය කුමක්ද?
  4. හිත කෙලෙස් වලින් ගලවා ගැනීමේ ක්‍රමවේදය නිවන් මාර්ගය වෙයි.
  5. ආනාපාන සති භාවනාවට සිරුර සකසා ගැනීම.
  6. දැනෙන්නේ අවදානය ඇති විටය.
  7. ශරීරය දුටු විට අරමුණු විය යුත්තේ ත්‍රිලක්ෂණයයි.
  8. මරණය දක්වා පමනක් අරමුණුවූ ජීවිතයෙහි ඇති සංසාර ජීවිය දැන ගැනීමට උපකාර වන්නේ කල්යාන මිත්‍රයින්ය.
  9. මනසේ ස්වභාවය නිතර කරන විට ඒවා හුරුවීමයි.
  10. බෙ‍හෙත් තුන් වරක් ගන්නා උදාහරණය.
  11. ශරීරය හේතු ඇතිව ඇති වූවකි.
  12. ශරීරය මෙන්ම ආර්ය මාර්ගයද හේතූන් ඇතිවම ඇති වෙයි.
  13. ක්‍රමානුකූලව ප්‍රගුන කල යුතුය.
  14. අවම අවශ්‍යතාවය.
  15. අභ්‍යාස දෙක හුස්ම හෙලීම සහ ගැනීම වෙයි.
  16. ලිං කැපීමේ උදාහරණය.
  17. ජලය ලැබෙන තුරු ලිඳ කැපීම මෙන් භාවනාවට කාලයක් නොමැත.
  18. දෙවන පියවර.
  19. සිද්දි හතර නම් කෙටි සහ දිග හෙලීම සහ ගැනීම වෙයි.
  20. හුස්මෙහි දිග, කෙටි භාවය දැන ගනිමින්ම හුස්ම ගැනීම.
  21. හුස්ම දිග සහ කෙටි වන්නේ ඇයි?
  22. සිතෙහි විසිරෙන භාවය අඩු වූ විට හුස්ම සමභාවයට පැමිණෙයි.
  23. තුන්වන පියවර හෙට.
  24. සිත අරමුණක් නොමැතිව සිත භවාංග ගත වීම.
  25. මෙම තත්වය ඇති නොවීමට වගබලා ගත යුතුය.

දේශනය 16

  1. ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කිරීම උදෙසා අරමුණු කරගෙන කරන දේශනා මාලාවකි.
  2. වරදට පෙළබීම සහ වරදෙන් මිදීම සිත තුලය.
  3. වරදෙහි ආසන්නම හේතුව තණ්හාව වෙයි.
  4. වැලි පිරවූ රත්තං යැයි සිතා සිටින කලයෙහි උදාහරණය.
  5. යටපත් වීමෙහි හා ප්‍රහාණය වීමේ උදාහරණය.
  6. තණ්හාවෙහි මූල හේතුව අවිද්‍යාව වෙයි.
  7. කයෙහි, වේදානවෙහි, සිතෙහි සහ ධර්මයන්ගේ ඇත්ත දැන ගැනීම තුලින් තණ්හාව ප්‍රහාණය වෙයි.
  8. කයෙහි සිත පිහිටුවා ගැනීම තුලින් කයෙහි ඇතුලාන්තය තේරුම් ගත හැකිය.
  9. ආනාපාන සිතියෙහි 1 පියවර නාසිකාව අඟ සිහිය පිහිටුවා ගැනීම වෙයි.
  10. මෙය එක දිගට කලයුතු වන අතර කඩින් කඩ කිරීම තුලින් දියුණුවක් ලබාගත නොහැක.
  11. 2 පියවර දිග සහ කෙටි හුස්ම හඳුනා ගැනීම.
  12. 2 පියවරෙහි අවසානය හුස්ම ඒකාකාරී වීම.
  13. සිතෙහි ඇති සංසුන් සහ නොසංසුන් බව හුස්මෙහි කෙටි දිග භාවය මත පිහිටයි.
  14. 3 පියවර එකවර දැනෙන සේ හිත දියුණ කල යුතුය.
  15. සිත භාවාංග ගතවීමට නොදී මුලු හුස්මම එකවර දැනෙන තත්වයට එන තෙක් වර්ධනය කලයුතුය.

ආනාපාන සති භාවනාවෙහි යෙදිමේදි හුස්ම නොදැනී යන තත්වයට පත්වීම හෙවත් භාවාංග ගතවීමට නොදී මුලු හුස්මම දැනෙන තත්වයට මනස පත්කර ගැනීම පිනිස උඩුදුම්බර කාශ්‍යප හිමියන්ගේ නිවන් මඟ 16 දේශනය පරිශලනය කරන්න.

දේශනය 17

  1. නිවන පිනිස කල යුත්ත කිරීමටත් නොකල යුත්ත නොකිරීමටත් අරමුණු කර කෙරෙන දේශනයකි.
  2. කෙලෙස් වලින් කෙරෙන ආකර්ශනය වැලැක්වීම ඉතා අපහසු වෙයි.
  3. විසිරෙන හිත අති භයානක වන්නේ සසර ජීවිතය දුගතිගාමී කල හැකි නිසාය.
  4. මගේ ශරීරයෙහි පැටලිල්ල.
  5. කයෙහි ඇත්ත ගවේශනය කිරීම කායානුපස්සනාව වෙයි.
  6. අනුන්ගේ කයට සිතට අයිතිය නැති කිරීමට තමගේ කයෙහි තමාට ඇති අයිතියෙහි ප්‍රමාණය දැනගන්න.
  7. ආස්වාස ප්‍රාස්වාසය වචනයෙන් ප්‍රකාශ නොකිරීමේ හේතුව.
  8. චලනයවන හුස්මෙහි සිහිය පිහිටවීම.
  9. ආනාපාන සතිය සම්පූරණයෙන් අත්නොවිඳ අරමුණ අතහරීම පලදායක නොවෙයි.
  10. පියවර හතර
  11. පියවර හතරෙන් පසුව විදර්ශනාව යොමු කිරීම.
  12. ප්‍රථම පියවර හතර සෑම සූත්‍රයකම එකම විදහකටම පවතියි.
  13. කෙටි ක්‍රම නොමැතිවීමේ හේතුව දැන ගන්න.
  14. මතක්වුනත් නොදකින කයෙහි සංසිදීම.
  15. එකිනෙකාට වෙස් ආකරයට කයෙහි සංසිදීම දැනෙන හේතුව දැන ගන්න.
  16. අප අපගේ ශරීරය ගැන නිවැරදි ලෙස නොදැනෙන හේතුව දැන ගනිමු.
  17. පැත්තෙන් හේත්තුවන අමනුස්සයාගේ කථාව.
  18. අති උතුම්වූ මහා සුවය දැනෙන ආකාරය දැන ගන්න.
  19. හුස්මට අදාල දේ පමණක් දැනීම.
  20. කකුල් කපා දැමීමෙහි උදාහරණය ශ්‍රවනය කිරීම සහ එයට භජනයවී අත් දැක ගැනීම අතර වෙනස දැන ගන්න.
  21. පාපැදියෙහි උදාහරණය.
  22. පාපැදිය පැදීම පිළිබඳ මහාචාර වරයාගේ දැනුම දැන ගන්න.
  23. කිසිම දැනුමක් නොමැති පාපැදිය පදිනා පුද්ගලයාගේ උදාහරණය.
  24. තුන්වර පියවර සම්පූරණ කරගැනීම ඉතා ලේසි වන සහ ඉතා අමාරුවන හේතුව දැන ගන්න.
  25. ප්‍රථමයෙන් තර්කානුකූලව දැන ගන්න.
  26. සතර කමටහනෙහි ඇති වටිනාකම දැන ගන්න.
  27. ප්‍රායෝගික වීමෙහි හේතුව දැන ගන්න.

තමාගේ සිරුර පිළිබඳව තමාට ඇති අයිතියෙහි ප්‍රමාණය තර්කානුකූලව දැන ගෙන එය අත් දකිනා ආකාරයද දැන ගන්න උඩුදුම්බර කාශ්‍යප හිමියන්ගේ නිවන් මඟ 17 දේශනය ශ්‍රවනය කර ඔබටද එය ඔබගේ අත්දැකීමක් කර ගැනීම පිනිසය.

දේශනය 18

  1. නිවනෙන් සැනසීම උදෙසා අධිෂ්ඨාන කර ගන්න.
  2. යමක් කරනා ආකාරය උපදෙස් අනුව පිළිපැදීම.
  3. බුදු රජාණන් වහන්සේගේ දර්මය දැන ගැනීම පමනක් ප්‍රමාණවත් නොමැත.
  4. ලෝභ, ද්වේෂ සහ මෝහ සිතුවිලි තුලින් ඇති වන මානසික දුක්ඛයන් නැති කිරීමේ බෙහෙත් බුදුන්ගේ දේශනය වෙයි.
  5. තේරුම් ගත යුතු කරුනු 5 කුමක්ද?
  6. රූප, වේදාන, සංඥා, සංකාරයන් සහ විඤ්ඤාණය පිළිබඳ සැබෑ තතු තේරුම් ගත යුතුය.
  7. හුස්ම ගැටෙන නාසිකාව අග්‍රයට ප්‍රථමයෙන් සිහිය යොමු කර පවත්වා ගැනීමෙන් අනතුරුව හුස්මෙහි දිග කෙටි භාවයට අවදානය යොමු කර එයද සමව සිදුවන විට නාසිකාව අග්‍රය සමගම දැනෙන උදරයෙහි චලනයට අවදානය යොමු කර අනතුරුව මුලු හුස්මටම අවදානය යොමු කරන විට මුලු සිරුරෙහිම උඩු කය කොටසෙහි හුස්මට අනුරූප චලනය අත්දැක ගන්න.
  8. මෙය ආනාපාන සතියෙහි භාවනා නිමිත්ත ඇති කර ගැනීම නම්වෙයි.
  9. මෙම ස්වභාවය ඉතා සුඛිත ස්වභාවයක් වන අතර මෙම ස්වභාවයට පත් වීමට ඉතා දැඩි අධිෂ්ඨානයක් ඇති කර ගත යුතුය.
  10. මෙම භාවනා නිමිත්ත විදර්ශණාවට යොමු කර ගන්නා ආකාරය ඉදිරියෙදී සාකච්ඡාවට ගනු ලැබෙයි.

හුස්ම ගැටෙන නාසිකාව අග්‍රයට ප්‍රථමයෙන් සිහිය යොමු කර පවත්වා ගැනීමෙන් අනතුරුව හුස්මෙහි දිග කෙටි භාවයට අවදානය යොමු කර එයද සමව සිදුවන විට නාසිකාව අග්‍රය සමගම දැනෙන උදරයෙහි චලනයට අවදානය යොමු කර  අනතුරුව මුලු හුස්මටම අවදානය යොමු කරන විට මුලු සිරුරෙහිම උඩු කය කොටසෙහි හුස්මට අනුරූප චලනය අත්දැක ගන්න. ආනාපාන සති භාවනාවෙහි භාවනා නිමිත්නත අත් දැක ගැනීමෙන් අනතුරුව එය විදර්ශනාවට යොමු කරනා  ආකාරය දැන ගන්න උඩුදුම්බර කාශ්‍යප හිමියන්ගේ නිවන් මඟ 18 දේශනය පරිශීලනය කරන්න.

දේශනය 19

  1. අපගේ ජීවිතය පිළිබඳ බෝදයක් නොමැති කමින් ඇති වන ලෝභ , ද්වේෂ සහ මෝහ සිතුවිලි ඒ පිළිබඳව ඇති වන අවබෝදය තුලින් සිදුවෙයි.
  2. සත්‍ය අවබෝදය කිරීම පිනිස ආනාපාන සති භවනාව යොදා ගන්නා ආකාරය.
  3. බැකෝ යන්ත්‍රයේ උදාහරණය.
  4. නාම රූප පරිච්චේදය.
  5. ආනාපාන නිමිත්ත අනිත්‍ය, දුක්ඛ සහ අනාත්ම වශයෙන් විදර්ශනාවට යොමු කිරීම.

දේශනය 20

  1. සමථ භාවනාවෙහි වටිනාකම කුමක්ද?
  2. ප්‍රථම ධ්‍යානය ලබන අයුරු.
  3. සැමදෙනාගේම එකම බලාපොරොත්තුව සතුටින් ජීවත්වීම වෙයි.
  4. අනෙක් අය මත යැපෙන සිතෙහි සතුට.
  5. පංච ඉන්ද්‍රියන්ගෙන් ගන්නා සතුටෙහි ස්වභාවය.
  6. කැමති අය කැමති විදිහට පවත්වා ගැනීමට වන අපහසු තාවය දැන ගන්න.
  7. සතුට ඇති කරන අනෙක් ක්‍රමය කුමක්ද?
  8. කය සංසිදවා ගැනීම තුලින් ඇති වන සතුට.
  9. තමාව අභිබවා යන බලවේග දෙක නම් තමාගේ සිත සහ තමාගේ කයයි.
  10. කයට දෙන සංතොසම.
  11. හිත කියන කියන දේ කරන අපි…
  12. මටදැන් ඇති වෙලා….
  13. ආයම්මා හිතුවක්කාර ළමයා බලාගැනීම…
  14. දඟ ළමයාට නින්ද යෑම තුලින් ආයම්මාට ඇති වන සුවය..
  15. කාම වස්තූන්ට ඇති කැමැත්ත පොළිය ගෙවන ණය මුදලක් බඳුවෙයි.
  16. ව්‍යාපාදය අසනීපයක් බඳු වෙයි.
  17. දීන මිද්දය මැටි ගුලියක් බඳු වෙයි.
  18. නොසන්සුන් හිත සන්සුන් කිරීම.
  19. සැකය …
  20. සිතෙහි ඉල්ලන ගතිය නැති විට ඇති වන සැපය කුමක්ද?
  21. යමෙකු දකින විට ඇතිවන සතුට දිගටම පවතින විට ඇති වන සැනසීම ගැන අවදානය යොමු කරන්න.
  22. සිත ඉල්ලන්නේ නැති තත්වයට පත් කර ගැනීම.
  23. දුරස්ත පාලකය, කැරකෙන පුටුවෙහි උදාහරණය.
  24. කායික සහ මානසික පීඩාවන් ගෙන් තොරව විසිය හැකි පුටුව…..
  25. සිතෙහි අධික සැපය ලැබෙන ප්‍රථම ධ්‍යානය වෙත පිවිසීමට දැඩිසේ උත්සාහවත් විය යුතුය.
  26. භාවනාවෙහි විපුල ඵල ලබා ගැනීමට තරුණ කාලයෙහි සිටම ආරම්භ කල යුතුය.
  27. හිත එකම අරමුණක පවත්වා ගැනීම තුලින් සම්පූරනම කය නොදැනෙන තත්වයට පත්වීම.
  28. චේතසෝ අභිනිරෝපනා තත්වය හෙවත් අයාසයෙන් කරන දෙය නිරායාසයෙන් එක දිගට නැගෙන තත්වයට පත්වීම හෙවත් ප්‍රථම ධ්‍යානයට පත්වීම වෙයි.
  29. මෙය සිතෙහි නැගෙන විතර්කය හේතුවෙන් සිදුවෙයි.
  30. ප්‍රථම ධ්‍යානට පත්වූ සිත විදර්ශනාවට යොමු කිරීම තුලින් නාම රූප පරම්පරාව අත්දැක ගත හැකිවෙයි.

ඔබ ඔබගේ ජීවිතයේ අරමුණ ලෙස ඔබගේ ජීවිය සතුටින් පවත්වා ගැනීම ලෙස අරමුණු කර ගත්තෙකු නම් සහ තවමත් එම ඉලක්කය සපුරා නොගත්තෙකු නම්,
ඒ සඳහා ඔබ භාවිතා කරන ලද ක්‍රමවේදය පූර්ණ ලෙසම වැරදි සහගතද නැතහොත් එහි අඩුපාඩු සහිතව පවතියද යන බව නිවැරදි ලෙසම දැන ගන්න උඩුදුම්බර කාශ්‍යප හිමියන්ගේ නිවන් මඟ 20 දේශනය පරිශීලනය කරන්න.

ඔබ මේ තාක් කාලයකට වඩාත්ම සතුටට පත්වූ මොහොත පිළිබඳව මෙනෙහි කරන්න. ඒ සඳහා ඔබට සහාය දැක්වූ පුද්ගලයන්ද, ඒ සඳහා ඔබ විසින් ලබා ගත්තාවූ බාහිර  උපකාරයන්ද, අභ්‍යන්තරයෙන් භාවිතා කල ඔබගේ ඉන්ද්‍රියන් සහ ක්‍රියාකාරකම්ද, එම සුවය පැවතුන කාල පරාසයද, එම සැපයෙහි උපරිමය අත්විද ගත් ආකාරයද හොඳින් මෙනෙහි කරන්න……
ඔබ මේ තාක් කාලයකට අත්විඳ ගෙන ඇති එම උපරිම සුවය ප්‍රමාණාත්මකව සහ ගුණාත්මකව ප්‍රමාණය කල නොහැකි ප්‍රමාණයකින් අභිබවා යන ලෙස උපරිම ලෙස වූ සුවය අත්විඳ ගැනීම පිනිස උඩුදුම්බර කාශ්‍යප හිමියන්ගේ නිවන් මඟ 20 දේශනය පරිශීලනය කරන්න.

පසු වදන :
යමෙකු විසින් මේ තාක් අත්විඳ ගෙන ඇති උපරිම වූ සුඛිත තත්වයවය ඒ ඒ පුද්ගලයාගේ සිතුවිලි පරාසය දිවෙන වපසරිය මත පංච කාමය සන්තර්පනය තුලින් හෝ නෛක්කම්මය මගින් සිදුවන ආකාරය ඔබගේ විමර්ශනයට ලක් කරන්න.
කාම සන්තර්පනය තුලින් ලබන අතෘප්තිකර වූ දැවෙන, තැවෙන, පිච්චෙන ස්වභාවයෙන් යුතුවූ සතුටෙහිද,
නෛක්කම්මය තුලින් ලබන තෘප්තිමත්වූ නිවී සැනසුන, ශාන්ත ස්වභාවයෙන් යුතුවූ සතුටෙහි වන වෙනස අනුව,
මෙම දෙආකාර වූ සතුටෙන් ඔබ තෝරා ගන්නා සතුට,
ඔබගේ බුද්ධිමට්ටමට අනුවම සිදු වන බව දැන ගන්න.

ඔබ බුද්ධෝත්පාද කාලයක ඔබ ලබා ඇති බෞද්ධ ජීවිතය අනුසාරයෙන් ඕනෑම ජීවියකුට ලඟා කරගත හැකි උපරිම වූ සුඛිත ස්වභාවය අත්පත් කර ගැනීම පිනිස යොමුවීමට අවශ්‍ය කරන බුද්ධිමත් භාවය තවමත් ඔබතුල වර්ධනයවී නොමැති නම් එහි හේතූන් ඔබම විමර්ශනය කරන්න.

සියළු බුදුවරයාණන් වහන්සේලාගේ ඉගැන්වීමට අනුව සියළු අකුසලයෙන් මිදීමටත්, සියළු කුසලයෙහි යෙදීමටත් නිරතුරුවම යොමුවූ මනසක හිමිකාරීත්වය තමාටම උරුමකර ගැනීම පිනිස ධර්මය ගවේශනය කරන දහසකට (1000) ආසන්න පිරිස සමඟ The Buddhist පිටුවට කැමැත්ත පළ කරමින් ඔබත් එක් වන්න.

දේශනය (2017-10-08)

  1. මහා චත්තාරීසක සූත්‍රයට අනුව සම්මා සංකප්පය අද දින විස්තර කරනු ලැබෙයි.
  2. යමෙකුගේ මතය ඔහුගේ දැනුම මත පිහිටයි.
  3. සම්මා සංකප්පය යනු මත්‍යා සංකල්පය මිත්‍යා සංකල්පය යැයිද, සම්මා සංකල්පය සම්මා සංකල්පය යැයිද දැන ගැනීම වෙයි.
  4. මංපහරන හොරුන්ගේ උදාහරණය.
  5. අප සතු වටිනාම සම්පත කුසල සිත වන අතර එය පංචකාම සම්පත්තිය විසින් පැහැර ගන්නා නිසා මංපහරණ සොරුන් සේ දැන ගත යුතුය.
  6. දරුවාගේ චොකලට් උදාහරණය.
  7. නෛක්කම්මය බලවත්වීම හේතුවෙන් පැවිදි වෙයි.
  8. කාම සංකල්පනය සහ නෛක්කම්ම සංකල්පය දැන ගැනීමම සම්මා දිට්ඨිය වෙයි.
  9. මා නිසා යමෙකුට රාග, ද්වේෂ සහ මෝහ සිත් ඇති නොවේවා.
  10. මේ තරහව මගේ දෝෂයයි.
  11. තමන්ට තමන්තුල තරහව ඇතිවන විට එය දැන ගැනීම ව්‍යාපාදය කෙරෙහි සම්මා දිට්ඨිය වෙයි.
  12. මාගේ පරුෂ වචන අන්‍යන්ට හිරිහැර පිනිස නොම වේවා.
  13. මෛත්‍රී චේචෝ විමුක්තිය ආකර දෙකකි.
  14. එකක් පුණ්‍යභාගී වෙයි. අනෙක අනාස්‍රව වෙයි.
  15. ධ්‍යන මට්ටමට වර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරම්මණය.
  16. අප්පනා තත්වය චේතෝ විමුක්තිය වෙයි.
  17. ඔලිම්පික් පදක්කමෙහි උදාහරණය.
  18. ආර්ය ත්තවය සහ ආස්‍රව සහිත තත්වය.
  19. කෑම පාලනය නැවැත්වීමට අද සිට උත්සාහවත් වන්න.
  20. පෙරේත කමට නොව ජීවිතය පවත්වා ගැනීමට ආහාර ගැනීම අද සිට ආරම්භ කරන්න.
  21. ත්‍රිපිටක ධර්මය සත්‍යම වෙයි.
  22. ත්‍රිපිටක ධර්මය වටා පෙල ගැසෙමු

දේශනය (2017-10-21)

  1. වීර්ය සම්බොජ්ජංගයෙහි අඩංගු අංග එකොළසම(11) දැන ගන්න.

යමෙකුගේ ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීම පිනිස වන වීර්ය පූර්ණ ලෙසම වර්ධනය කර ගැනීම පිනිස උඩුදුම්බර කාශ්‍යප හිමියන්ගේ නිවන් මඟ (2017-10-21) දේශනය ශ්‍රවනය කරන්න.
පුරා පස් මසක් නොකඩවා දිනපතාම බෞද්ධයා නාලිකාවෙහි උදෑසන 8.00 ට පවත්වාගන යන නිවන් මඟ දේශනය පරිශීලනය කරන්න.

මකුලෑවේ විමල නාහිමි යන්ගේ ලිපිය පරිශීලනය කරන්න.

Advertisements